شرح و تفسير حقيقت ايمان
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه حقيقت ايمان را در ضمن سه چيز كه از مظاهر ايمان به خدا هستند بيان كرده است :
نخست مىفرمايد : « ايمان آن است كه راستگويى را در آنجا كه به زيان توست بر دروغگويى در آنجا كه به سود توست مقدم دارى » ؛ (
الإِيمَانُ أَنْ تُؤْثِرَ الصِّدْقَ حَيْثُ يَضُرُّكَ ، عَلَى الْكَذِبِ حَيْثُ يَنْفَعُكَ
) . بسيار مىشود كه انسان اگر در بيان حقيقتى ، راستى را برگزيند زيانهايى دامن او را مىگيرد . مثل اينكه سؤال كنند : تو چيزى به فلان شخص كه از دنيا رفته است بدهكارى ؟ و او حقيقتش را بگويد كه آرى فلان مبلغ را بدهكارم . اين اعتراف گرچه ظاهراً به زيان گوينده است و دروغ گفتن به سود اوست ولى قطعاً اين صدق و راستى از نشانههاى ايمان به خدا و روز قيامت مىباشد .
يا اينكه تصادفى موجب خسارت شده و شخص مىداند مقصر بوده است اگر تقصير خود را بپوشاند و دروغ بگويد نفع مادى مىبرد ولى اگر حق را آشكار سازد گرفتار زيان مىشود ولى اين زيان در حقيقت منفعت است و از نشانههاى ايمان مىباشد .
قرآن مجيد نيز دروغ گفتن را نشانهء بىايمانى شمرده آنجا كه مىفرمايد :
« « إِنَّما يفْتَرِى الْكَذِبَ الَّذينَ لا يؤْمِنُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَأُولئِكَ هُمُ الْكاذِبُونَ » ؛ تنها كسانى