را از آن حذف كنند باز بهصورت ديگرى ورود پيدا مىكند و كار به جايى مىرسد كه همهء جامعه را آلوده مىسازد . آنگونه كه در حديث نبوى آمده است :
« يأْتِى عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لَايبْقَى أَحَدٌ إِلَّا أَكَلَ الرِّبَا فَإِنْ لَمْ يأْكُلْهُ أَصَابَهُ مِنْ غُبَارِهِ
؛ زمانى براى مردم فرا مىرسد كه همه رباخوار مىشوند و اگر كسى رباخوار نباشد گرد و غبار ربا بر دامن او مىنشيند » . « 1 »
البته اگر قراردادى بين وامدهنده و وامگيرنده نباشد ولى وامگيرنده به عنوان يك كار اخلاقى و تشكر از دهندهء وام بههنگام پس دادن وام ، هديهاى بر آن بيفزايد شرعاً اشكالى ندارد . مهم آن است كه وامدهنده خود را طلبكار چيزى نداند و مطالبهء سودى نكند ؛ خواه كم باشد يا زياد . « 2 »
* * *
هامش
( 1 ) . مستدرك الوسائل ، ج 13 ، ص 333 ، ح 18 .
( 2 ) . براى توضيح بيشتر دربارهء ربا ، خطرات ربا و مضرات آن مىتوانيد به كتاب بانكدارى اسلامى مراجعه كنيد .