شرح و تفسير معرف كريمان
اين گفتار حكيمانه در منابع مختلف نهجالبلاغه به دو صورت نقل شده است :
اول به همان صورتى كه در عبارت بالا آمده و « عُرِفَتْ » از مادهء « معرفت » ذكر شده و مفهوم كلام امام عليه السلام اين است : « شايستهترين مردم به كَرَم كسى است كه معرف كريمان باشد » ؛ (
أَوْلَى الَّناسِ بِالْكَرَمِ مَنْ عُرِفَتْ بِهِ الْكِرَامُ
) . « كَرَم » در اصل به معناى شرافت است و به شخصى كه داراى صفات برجسته باشد كريم گفته مىشود و به گفتهء راغب در مفردات ، هرگاه كَرَم به عنوان صفت خداوند بهكار رود و گفته شود : خداوند كريم است ، يعنى داراى انواع بخششها دربرابر بندگان خويش است و هنگامى كه آن را به عنوان وصفى براى انسان ذكر كنند به معناى دارا بودن صفات برجستهء انسانى و شرافت و شخصيت است .
و در گفتار حكيمانهء مورد بحث به همين معنا آمده و اشاره به افراد صاحب فضيلت و باشخصيت است . به اشياء نفيس نيز كريم گفته مىشود و سنگهاى قيمتى را « حجر كريم » مىگويند .
اشاره به اينكه وقتى كسى اشخاص كريم و باشخصيت و بزرگوار را معرفى مىكند مفهومش اين است كه او اين اشخاص را دوست مىدارد و كَرَم و كرامت را ارزش مىشمرد اگر چنين است خودش از همه بيشتر بايد به اين موضوع اهميت بدهد .