حاصل كلام امام عليه السلام اين است كه گروهى از انسانها را به معاملهگرانى تشبيه مىكند كه در اين دنيا تمام نيروهاى خود را براى رسيدن به آمال و آرزوها بهكار مىگيرند و در عين حال ، مقدرات به آنها اجازهء رسيدن به مقصود را نمىدهد و هنگامى كه از دنيا خارج مىشوند چيزى نيندوختهاند در حالى كه تمام نيروهاى خود را از دست دادهاند و با دست خالى و كوششهاى بيهوده وارد عرصهء محشر مىشوند ؛ كفهء حسنات آنها بسيار سبك و كفهء سيئاتشان سنگين است . چراكه براى رسيدن به آمال و آرزوها علاوه بر هدر دادن نيروهاى خدادادى ، سيئاتى در نامهء اعمال خود ثبت كرده و بار سنگينى بر دوش خود نهادهاند .
اگر تنها نيروهاى خود را از دست داده بودند و گناهى مرتكب نمىشدند حسرت آنها كمتر بود اما شديدترين حسرتها به فرمودهء امام عليه السلام حسرت گروهى است كه زبان حالشان اين است :
سرمايه ز كف رفت و تجارت ننموديم * جز حسرت و اندوه متاعى نخريديم
قرآن مجيد نيز به اين حقيقت اشارات گويايى دارد ازجمله در آيهء 167 سورهء بقره مىخوانيم : « « كَذَلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ حَسَرَاتٍ عَلَيْهِمْ وَمَا هُمْ بِخَارِجِينَ مِنَ النَّارِ » ؛ خداوند اينگونه است كه اعمال آنها را بهصورت مايهء حسرت به آنان نشان مىدهد ؛ و هرگز از آتش ( دوزخ ) خارج نخواهند شد ! » .
در سورهء والعصر نيز تصريح شده كه همهء انسانها در خسران و زياناند جز گروهى كه برنامهء مشتمل بر چهار ماده دارند : ايمان ، عمل صالح ، دعوت بهسوى حق و دعوت به استقامت ( در برابر عوامل گناه ، مشكلات اطاعت و مصائب ) :
« وَالْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِى خُسْرٍ * إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ » .
در غررالحكم نيز همين معنا بهصورت فشردهترى از امام اميرمؤمنان عليه السلام نقل