شرح و تفسير مراحل استغفار كامل
امام عليه السلام در اين گفتار بسيار پرمعنا ، حقيقت استغفار را بيان مىكند . استغفارى كه جامع جميع شرايط است و انسان را از تمام آثار گناه پاك مىسازد و شستوشو مىدهد . داستان اين گفتار از اين قرار است : « شخصى در حضور امام عليه السلام ( از روى غفلت و بىخبرى ) گفت : استغفراللَّه . امام عليه السلام ( كه احساس كرد استغفار او ظاهرى بيش ندارد او را مخاطب ساخته ) فرمود : مادرت به عزايت بنشيند » ؛ (
لِقَائِلٍ قَالَ بِحَضْرَتِهِ : « أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ » : ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ
) . « ثَكل » در لغت به معناى از دست دادن فرزند و يا از دست دادن يكى از عزيزان است بنابراين جملهء (
ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ
) يعنى مادرت تو را از دست بدهد كه نتيجهء آن اين است كه او عزادار مىشود .
البته منظور از اين جمله واقعاً نفرين به مرگ نيست بلكه اين ، تعبيرى است كه هنگام نهى اكيد از چيزى ، در ادبيات عرب بهكار مىرود . همانگونه كه ما وقتى كسى كار بدى انجام مىدهد و مىخواهيم بهشدّت او را نهى كنيم مىگوييم : خدا مرگت دهد چرا اين كار را مىكنى ؟ اين در واقع نفرين جدى به مرگ نيست بلكه اشاره به نهى شديد است .
به هر حال ، از قرائن معلوم مىشود كه شخص مزبور انسان آلودهء به گناهى بوده كه استغفارش ظاهرى و يا بسيار كممحتوا بوده است . امام عليه السلام در اينجا