آرى ، تواضع از سوى هر كسى زيباست ولى از سوى اغنيا و ثروتمندان زيباتر است چراكه نشان مىدهد آنها بهسبب ثروت ، بر مركب غرور سوار نشدهاند و خود را گم نكردهاند و اين فضيلت بزرگى است كه بههنگام فزونى نعمتهاى الهى ، انسان خود را فراموش نكند .
از اين گذشته ، اغنيا نبايد فراموش كنند كه همهء اموال و ثروتها از آنِ خداست و همهء ما نمايندگان و خلفاى او در استفاده از آن اموال هستيم همانگونه كه قرآن مجيد مىگويد : « « وَأَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُّسْتَخْلَفِينَ فِيهِ » ؛ انفاق كنيد از آنچه خداوند شما را نمايندهء خود در آن قرار داده است » . « 1 »
آنگاه امام عليه السلام بهسراغ جملهء دوم رفته ، چنين مىفرمايد : « و از آن بهتر بىاعتنايى و بزرگمنشى مستمندان در برابر اغنيا براى تكيه كردن بر خداست » ؛ (
وَ أَحْسَنُ مِنْهُ تِيهُ الْفُقَرَاءِ عَلَى الْأَغْنِيَاءِ اتِّكَالًا عَلَى اللَّهِ
) . « تيه » در لغت به دو معنا آمده است : نخست ، سرگردانى ؛ همانگونه كه خداوند در قرآن مجيد دربارهء قوم بنىاسرائيل و سرگردانى آنها در صحراى سينا به مدت چهل سال مىفرمايد : « أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِى الْأَرْضِ » . « 2 »
و معناى ديگر ، تكبر و بزرگمنشى و بىاعتنايى است و در كلام امام عليه السلام منظور ، معناى دوم است .
روشن است كه اگر نيازمندان دست حاجت بهسوى اغنيا دراز كنند و خود را در برابر آنان ذليل و خوار نمايند از يكسو شخصيت خود را پايمال كردهاند و از سوى ديگر به جاى اينكه به خدا پناه ببرند به غير خدا پناه بردهاند و اين نوعى شرك خفى است .
به همين دليل در كلام حكيمانهء 228 آمده بود : «
مَنْ أَتَى غَنِياً فَتَوَاضَعَ لَهُ لِغِنَاهُ ذَهَبَ ثُلُثَا دِينِهِ
؛ كسى كه بهسراغ ثروتمندى براى ثروتش برود و در برابر او
هامش
( 1 ) . حديد ، آيهء 7 .
( 2 ) . مائده ، آيهء 26 .