وادىاى هلاك شود خدا او را كمك نخواهد كرد » . « 1 »
البته براى اين حديث تفسيرهاى ديگرى هم شده است ، كه انسان بايد مذهب حق را پيدا كند و برگزيند و در مسير آن گام بردارد و از سير در مذاهب باطل گوناگون بپرهيزد .
اميرمؤمنان على عليه السلام در نامهء پرمحتواى مالك اشتر هنگامى كه دستورات مربوط به فرماندهى لشكر را مىدهد مىفرمايد : «
وَ أَفْضَلَ عَلَيهِمْ مِنْ جِدَتِهِ بِمَا يسَعُهُمْ وَ يسَعُ مَنْ وَرَاءَهُمْ مِنْ خُلُوفِ أَهْلِيهِمْ حَتَّى يكُونَ هَمُّهُمْ هَمّاً وَاحِداً فِى جِهَادِ الْعَدُوِّ
؛ دستور بده كه فرماندهان لشكر از امكاناتى كه در اختيار دارند به سپاهيان كمك كنند به اندازهاى كه نفراتى كه تحت تكفل آنها هستند به خوبى اداره شوند به گونهاى كه همّ آنها همّ واحدى باشد و آن جهاد با دشمن است » .
اين دستور نيز نشان مىدهد كه تمركز بر برنامهها و فعاليت در يك بخش سبب پيروزى و موفقيت است .
اين جمله از شيخ بهايى نيز معروف است كه مىگويد : «
غَلَبتُ كُلَّ ذِي فُنونٍ وَغَلَبنِى ذو فَنّ واحِدٍ
؛ بر تمام دانشمندانى كه مثل من در علوم مختلفى كار كرده بودند غلبه كردم اما دانشمندى كه تنها در يك علم فعاليت داشت بر من غلبه نمود » .
* * *
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 246 ، ح 5 .