شرح و تفسير پراكندهكارى و شكست
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه اشاره به يكى از اصول مهم مديريت كرده ، مىفرمايد : « كسى كه به كارهاى مختلف بپردازد نقشهها و تدبيرهايش به جايى نمىرسد » ؛ (
مَنْ أَوْمَأَ إِلَى مُتَفَاوِتِ خَذَلَتْهُ الْحِيَلُ
) . افراد زيادى را در جامعه مىبينيم كه قانع به يك يا چند شغل نيستند و حتى گاهى شغلهاى متضاد و مختلف براى خود انتخاب مىكنند و با اينكه از استعداد خوبى برخوردارند و گاه ممكن است جزء نخبهها و نابغهها باشند باز مىبينيم به موفقيت چشمگيرى نائلنمىشوند .
دليل آن روشن است ؛ هر كارى تدبير خاص خودش را مىطلبد و كارهاى مختلف تدبيرهاى مختلفى را طلب مىكند و جمعكردن بين تدبيرهاى متضاد ، كار بسيار مشكلى است به همين دليل افرادى را مىبينيم كه تمام همّ خود را مصروف به يك فن مىكنند و توفيقات زيادى بهدست مىآورند ولى افرادى كه چندين فن مختلف و گاه متضاد را بر عهده مىگيرند غالباً همه را ناقص مىگذارند و يا نتيجهء مهم و چشمگيرى بهدست نمىآورند .
بعضى از شارحان نهجالبلاغه اين كلام نورانى را به معناى جمع دنيا و آخرت گرفته و گفتهاند : كسانى كه بخواهند هم دنيا و هم آخرت را بهطور كامل بهدست آورند ناكام مىمانند زيرا اين دو با هم جمعنمىشوند .