طلاق بده و يا اينكه پسر تجارت پرسودى با شريكى دارد و پدر از شريك ناراحت باشد و به پسر بگويد كه به شراكت خود خاتمه بده .
در اينگونه موارد دليلى بر وجوب اطاعت پدر هرچند معصيت خدا نيست ، نداريم . زيرا اطلاقات ادله از اينگونه مصاديق منصرف است و بيشتر ناظر به احترام پدر در مسائل مورد نياز او يا مرتبط با اوست .
البته مسألهء احترام به پدر و برخورد خاضعانه و متواضعانه با او و مصاحبت به معروف هرچند مسلمان نباشد مسألهء جداگانهاى است كه در آيات قرآن به آن اشاره شده است آنجا كه مىفرمايد : « « وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيراً » ؛ و بالهاى تواضع خويش را از محبّت و لطف ، در برابر آنان فرود آر ! و بگو : « پروردگارا ! همانگونه كه آنها مرا در كوچكى تربيت كردند ، مشمول رحمتشان قرار ده ! » . « 1 »
و در سورهء لقمان مىفرمايد : « « وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِى مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا وَصَاحِبْهُمَا فِى الدُّنْيَا مَعْرُوفاً » ؛ و هرگاه آن دو ، تلاش كنند كه تو چيزى را همتاى من قرار دهى ، كه از آن آگاهى ندارى ( بلكه مىدانى باطل است ) ، از ايشان اطاعت مكن ، ولى با آن دو در دنيا بهطرز شايستهاى رفتار كن » . « 2 »
اين آيات و مانند آن كه در قرآن مجيد آمده به خوبى نشان مىدهد كه تا چه حد حق پدر و مادر زياد است و تا چهاندازه احترام آنها بر فرزندان لازم مىباشد .
سپس امام عليه السلام بهسراغ حقوق سهگانهء فرزند بر پدر رفته ، مىفرمايد : « و حق فرزند بر پدر آن است كه نام نيك بر او نهد و ادب و تربيتش را به خوبى انجام دهد و قرآن را به او بياموزد » ؛ (
وَ حَقُّ الْوَلَدِ عَلَى الْوَالِدِ أَنْ يُحَسِّنَ اسْمَهُ ، وَ يُحَسِّنَ أَدَبَهُ وَ يُعَلِّمَهُ الْقُرْآنَ
) .
هامش
( 1 ) . اسراء ، آيهء 24 .
( 2 ) . لقمان ، آيهء 15 .