كوهها برسانى » . « 1 »
اين اشاره به حال كسانى است كه متكبرانه راه مىروند گويى به زمين مىگويند : زير پاى ما مباش و به كوهها مىگويند : ما همسان شما هستيم .
البته اينگونه راه رفتن مسألهء سادهاى است ، مهم اين است كه از روحيهاى حكايت مىكند كه بسيار خطرناك و زشت و ناپسند است .
واژهء « و احطط ؛ فرو بريز » گويا اشاره به اين است كه يك موجود مزاحم اضافى است كه به بدن انسان مىچسبد و انسان بايد آن را از خود دور كند و فرو بريزد تا آسايش پيدا كند .
مرحوم كلينى در كتاب شريف كافى در جلد دوم بابى مشروح و مفصل دربارهء نكوهش كبر ذكر كرده ، ازجمله در روايتى از امام باقر و امام صادق عليهما السلام نقل مىكند كه فرمودند : «
لَا يدْخُلُ الْجَنَّةَ مَنْ فِى قَلْبِهِ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ مِنْ كِبْرٍ
؛ كسى كه بهاندازهء سنگينى ذرهاى از تكبر در قلب او باشد وارد بهشت نمىشود » . « 2 »
در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مىكند : «
ثَلَاثَةٌ لَايكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَ لَاينْظُرُ إِلَيهِمْ يوْمَ الْقِيامَةِ وَ لَايزَكِّيهِمْ وَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ شَيخٌ زَانٍ وَ مَلِكٌ جَبَّارٌ وَمُقِلٌّ مُخْتَالٌ
؛ سه گروهاند كه خداوند روز قيامت با آنها سخن نمىگويد و به آنان ( با نظر لطفش ) نگاه نمىكند و آنها را پاكيزه نمىسازد و عذاب دردناكى در انتظار آنهاست : پيرمرد زناكار و پادشاه جبار و فقير متكبر » . « 3 »
بىشك تكبر براى همه بد است خواه غنى باشد يا فقير ولى شخص فقيرِ متكبر در عالم خيالبافى براى جبران كمبود خود گرفتار كبر و غرور مىشود و خطر او بيشتر است .
هامش
( 1 ) . اسراء ، آيهء 37 .
( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 310 ، ح 6 .
( 3 ) . همان ، ص 311 ، ح 14 .