شرح و تفسير بدترين بلاها
امام عليه السلام در اين گفتار نورانى در چهار جمله به چهار نكتهء مهم اشاره مىكند .
در جملههاى سهگانهء نخست اشاره به سه بلا كرده كه يكى از ديگرى شديدتر و رنجآورتر است .
نخست مىفرمايد : « آگاه باشيد كه فقر و تنگدستى يكى از بلاهاست » ؛ (
ألَا وَإِنَّ مِنَ الْبَلَاءِ الْفَاقَةَ
) . در حكمت 163 نيز فقر به عنوان « الموت الاكبر ؛ مرگ بزرگتر » معرفى شده است . در حديث ديگرى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده است : «
الْفَقْرُ سَوَادُ الْوَجْهِ فِى الدَّارَينِ
؛ فقر مايهء روسياهى در دنيا و آخرت است » . « 1 »
دليل آن هم روشن است ؛ شخصى كه گرفتار فقر و تنگدستى مىشود چه بسا آلودهء گناهان زيادى ازقبيل سرقت و خيانت و تقلب و مانند آن مىگردد . ازنظر معنوى ، فقر ، انسان را به ناشكرى و ناسپاسى در برابر پروردگار و جزع و فزع وامىدارد و به اين ترتيب ، هم از خدا دور مىشود و هم از خلق خدا .
به همين دليل در اسلام دستورهاى فراوانى براى مبارزه با فقر داده شده است چراكه دعوت به فضايل اخلاقى و ايمان و اعتقاد صحيح بههنگام بىنيازى ، بسيار آسانتر است .
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 69 ، ص 30 .