از اينجا لزوم تشكيل حكومت اسلامى براى تحقق بخشيدن به اهداف اسلام استفاده مىشود و اين موضوع را با چشم خود در تشكيل نظام جمهورى اسلامى مشاهده كرديم . قبل از آن در مساجد و مجالس مختلف مذهبى سخن از احكام و برنامههاى اسلامى ، بسيار بود كتابهاى فراوانى در اين زمينه نوشته شد ولى تأثير آنها محدود بود . آنچه توانست به حكومت ظالمان و خودكامگان پايان دهد و به اجراى احكام اسلامى در سطح گسترده كمك كند قيام عمومى مردم و تكيه بر قدرت جماهير بود .
تعبير به « فذلك الذى اصاب . . . » با توجه به مفهوم حصر كه از آن استفاده مىشود اشاره به اين است كه جز از اين راه نمىتوان در طريق هدايت ، به معناى وسيع كلمه ، گام نهاد .
تعبير به « نوّر فى قلبه اليقين » اشاره به اين است كه نور يقين و ايمان در چنان محيطى كه پاك از ظلم و عدوان است بر دلها مىتابد .
كلام نورانى 374 كه بعد از اين خواهد آمد نيز توضيح بيشترى براى اين كلام محسوب مىشود .
در نامهء معروفى كه امام حسين سيدالشهدا عليه السلام براى اهل كوفه نوشت مضمونى ديده مىشود كه در پارهاى از جهات به آنچه در كلام مولى آمده ، شبيه است . مرحوم علامهء مجلسى در بحارالانوار چنين نقل مىكند : امام عليه السلام در نامهاى به اشراف اهل كوفه چنين مرقوم داشت : «
أَمَّا بَعْدُ فَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله قَدْ قَالَ فِى حَياتِهِ مَنْ رَأَى سُلْطَاناً جَائِراً مُسْتَحِلًّا لِحُرُمِ اللَّهِ نَاكِثاً لِعَهْدِ اللَّهِ مُخَالِفاً لِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ يعْمَلُ فِى عِبَادِ اللَّهِ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوَانِ ثُمَّ لَمْ يغَيرْ بِقَوْلٍ وَ لَافِعْلٍ كَانَ حَقِيقاً عَلَى اللَّهِ أَنْ يدْخِلَهُ مَدْخَلَهُ وَ قَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ هَؤُلَاءِ الْقَوْمَ قَدْ لَزِمُوا طَاعَةَ الشَّيطَانِ وَتَوَلَّوْا عَنْ طَاعَةِ الرَّحْمَنِ وَ أَظْهَرُوا الْفَسَادَ وَ عَطَّلُوا الْحُدُودَ وَ اسْتَأْثَرُوا بِالْفَىءِ وَأَحَلُّوا حَرَامَ اللَّهِ وَ حَرَّمُوا حَلَالَهُ وَ إِنِّى أَحَقُّ بِهَذَا الْأَمْرِ لِقَرَابَتِى مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله ؛
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 107
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٧