شرح و تفسير يازده نكتهء مهم
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه كه مجموعهاى است از اندرزهاى بسيار سودمند و سرنوشتساز ، به يازده نكتهء مهم اشاره مىكند ؛ نخست مىفرمايد :
« هركس به عيب خود نگاه كند از عيبجويى ديگران بازمىماند » ؛
( مَنْ نَظَرَ فِي عَيْبِ نَفْسِهِ اشْتَغَلَ عَنْ عَيْبِ غَيْرِهِ )
. بىشك انسان بىعيب غير از معصومان عليهم السلام وجود ندارد . بعضى عيوب كمترى دارند و بعضى بيشتر ، بنابراين عقل و درايت ايجاب مىكند انسان به جاى اينكه به عيب ديگران بپردازد به اصلاح عيب خويش بپردازد . اصولًا كسى كه به اصلاح عيب خويش مىپردازد مجالى براى عيبجويى ديگران نمىبيند و اگر مجالى هم داشته باشد شرم مىكند و به خود مىگويد : من با داشتن اين عيوب چگونه به عيبجويى ديگران بپردازم .
البته منظور حضرت ترك عيبجويى است و گرنه بيان كردن عيب ديگران به عنوان امر به معروف و نهى از منكر و براى اصلاح آن صفات و آن هم بهگونهاى كه به احترام و شخصيت آنان برنخورد نهتنها عيب نيست ، بلكه كارى است بسيار پسنديده و در بسيارى از موارد ، واجب .
در خطبهء 176 نيز امام عليه السلام تعبير جالب ديگرى در اين زمينه دارد و مىفرمايد :
« طُوبَى لِمَنْ شَغَلَهُ عَيبُهُ عَنْ عُيوبِ النَّاسِ ؛
خوشا به حال كسى كه اشتغالش به