الدُّنْيَا وَالْآخِرَةَ ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ » ) .
علامهء مجلسى رحمه الله اين كلام شريف را با مقدمهء پرمعنايى از آن حضرت در بحارالانوار آورده و مىفرمايد :
« انْظُرُوا إِلَى الدُّنْيا نَظَرَ الزَّاهِدِينَ فِيهَا فَإِنَّهَا عَنْ قَلِيلٍ تُزِيلُ السَّاكِنَ وَتَفْجَعُ الْمُتْرَفَ فَلا تَغُرَّنَّكُمْ كَثْرَةُ مَا يعْجِبُكُمْ فِيهَا لِقِلَّةِ مَا يصْحَبُكُمْ مِنْهَا فَرَحِمَ اللَّهُ امْرَأً تَفَكَّرَ وَاعْتَبَرَ وَأَبْصَرَ إِدْبَارَ مَا قَدْ أَدْبَرَ وَحُضُورَ مَا قَدْ حَضَرَ فَكَأَنَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنَ الدُّنْيا عَنْ قَلِيلٍ لَمْ يكُنْ وَكَأَنَّ مَا هُوَ كَائِنٌ مِنَ الْآخِرَةِ لَمْ يزَلْ وَكُلُّ مَا هُوَ آتٍ قَرِيبٌ
. . . ؛ ( اى مردم ! ) به دنيا نگاه زاهدانه كنيد ، چراكه بهزودى ساكنان خود را زائل مىكند و مترفان و ثروتمندان بىدرد را ناگهان گرفتار مىسازد ، بنابراين فزونى آنچه مايهء اعجاب شماست در دنيا شما را نفريبد ، زيرا بسيار كم با شما خواهد بود . خداوند رحمت كند كسى را كه فكر مىكند و عبرت مىگيرد و به پشت كردن آنچه از دنيا پشت كرده و حضور آنچه حاضر است نظر مىكند .
گويى آنچه در دنيا موجود است بهزودى نابود مىشود و آنچه در آخرت است همواره باقى است . ( بدانيد ) آنچه مىآيد نزديك است به وقوع بپيوندد » .
سپس جملههاى بالا را تا آخر ذكر مىكند . « 1 »
امام عليه السلام حال اينگونه افراد را مصداق خسران مبين دانسته است ، زيرا انسان گاه بهرهاى مىبرد ؛ ولى به دنبال آن گرفتار خسارت مهمى مىشود ؛ مانند اينكه غذاى بسيار لذيذى مىخورد و به دنبال آن گرفتار بيمارىهايى مىگردد . اين خسران است اما نه خسران مبين . يا اينكه اموال نامشروعى فراهم مىكند و با آن چند صباحى به عيش و نوش مىپردازد ؛ ولى عذاب طولانى مدت الهى را براى خود فراهم مىبيند . اين هم ممكن است از نظر ظاهربينان خسران مبين نباشد .
« خسران مبين » جايى است كه از راه نامشروع ، اموال و ثروتهايى گردآورى
هامش
( 1 ) . اين حديث شريف را علامهء مجلسى ظاهراً از كتاب مطالب السؤول محمد بن طلحهء شافعى نقل كرده است . ( بحارالانوار ، ج 75 ، ص 20 ، ح 79 به نقل از مطالب السؤول ، ص 258 )