ديگران است و جبران كردن حقوق از دست رفتهء ديگران به سبب غيبت و تهمت و سخنچينى و اهانت و ايذاء و نسبتهاى ناروا دادن و امثال آن ، كار آسانى نيست .
اينكه مىفرمايد : « مؤمن كسى است كه وقتش مشغول است » نه به اين معناست كه دائم مشغول عبادت و تلاوت قرآن و ذكر اللَّه است ، بلكه اوقات شبانهروز را بهگونهاى تقسيم مىكند كه به تمام كارهاى ضرورى برسد .
همانگونه كه در حكمت 390 خواهد آمد : « مؤمن بايد ساعات شبانه روز خود را تقسيم كند ، بخشى را به عبادت پروردگار و مناجات با او بپردازد و در بخش ديگرى به تأمين معاش و در بخش سومى به تفريحات سالم . ( و اگر اين كار انجام شود تمام وقت انسان را براى انجام كارهاى ضرورى و وظايف الهى اشغال خواهد ساخت ) .
آنگاه امام عليه السلام به سراغ يازدهمين و دوازدهمين وصف مؤمنان راستين رفته مىفرمايد : « شكرگزار و صبور است » ؛
( شَكُورٌ صَبُورٌ )
. « شكور » صيغهء مبالغه از مادهء « شكر » است يعنى شخص بسيار شكرگزار ؛ كسى كه پيوسته با قلب و زبان و اعضاى خود شكر نعمتهاى الهى را به جا مىآورد و از صاحب نعمت هرگز غافل نيست .
« صبور » نيز صيغهء مبالغه از مادهء صبر است و همچون « صبار » كه در قرآن مجيد آيهء 5 سورهء « ابراهيم » و 33 سورهء « شورى » آمده ، به معناى كسى است كه بسيار صابر و شكيباست . حوادث روزگار او را دگرگون نمىسازد و در برابر آزمونهاى الهى صابر است . در بلاها عنان اختيار را از دست نمىدهد و زبان به شكوه نمىگشايد و جزع و بىتابى نمىكند .
در واقع اين دو وصف ، حال مؤمنان راستين را در نعمت و بلا ترسيم مىكند ؛ به هنگام نعمت شاكر و به هنگام بلا صابرند .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 681
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٨١