أقْلامَكُمْ وَقارِبُوا بَيْنَ سُطُورِكُمْ وَاحْذَفُوا عَنّي فُضُولَكُمْ وَاقْصِدُوا قَصْدَ الْمَعاني وإيّاكُمْ وَالْإكْثارَ فَإنَّ أمْوالَ الْمُسْلِمينَ لاتَحْتَمِلُ الْإضرارَ ؛
نوك قلمها را تيز كنيد و سطور را به هم نزديك سازيد و مطالب اضافى را در نامههايى كه براى من مىنويسيد حذف كنيد و مقصودتان بيان معانى باشد ( نه لفّاظى و بازى با الفاظ ) و از پرگويى بپرهيزيد ، زيرا اموال مسلمانان تاب تحمّل اين ضررها را ندارد » . « 1 »
ولى با كمى دقت روشن مىشود كه اين دو دستور منافاتى با هم ندارند ؛ كلام نخست اشاره به رعايت زيبايىهاى معقول است و كلام دوم اشاره به اسراف و افراط در اينگونه مسائل . شاهد آن كلمهء اضرار است كه در آخر حديث دوم آمده است ؛ يعنى نبايد افراطكارى به جايى برسد كه موجب ضرر به بيتالمال شود .
متأسفانه امروز هم از اين افراطكارىها هم در نامهها و هم در مجلات علمى و غير علمى مشاهده مىشود . گاه يك نامهء دوخطى را در يك صفحهء بزرگ كاغذ مرغوب مىنويسند و در پاكتى به همان اندازه مىگذارند در حالى كه براى اينگونه نامهها مىتوان كاغذ و پاكتهاى كوچكترى انتخاب كرد .
همچنين در بسياى از مجلهها گاه نصف بيشتر صفحه را با عكسهاى مبهم و نامعقول پر مىكنند و تنها در مقدار كمى از صفحه به ذكر مطالب مىپردازند .
* * *
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 73 ، ص 49