شرح و تفسير طريقهء خوشنويسى
امام عليه السلام در اين گفتار جالب خود چهار دستور براى حُسن خط مىدهد ؛ به كاتبش عبيداللَّه بن ابى رافع مىفرمايد : « مركّب دوات خود را با گذاشتن ليقه در آن ، تنظيم كن و نوك قلمت را طولانى نما و ميان سطرها فاصله بينداز و فاصلهء بين حروف را كم كن كه اين به جلوه و زيبايى خط مىافزايد » ؛
( وَقَالَ عليه السلام لِكاتِبِهِ عُبيْدَاللَّهِ بْنِ أبي رافِعٍ : الِقْ دَواتَكَ ، وَأَطِلْ جِلْفَةَ قَلَمِكَ ، وَفَرِّجْ بَيْنَ السُّطُورِ ، وَقَرْمِطْ بَيْنَ الْحُرُوفِ فَإِنَّ ذلِكَ أَجْدَرُ بِصَبَاحَةِ الْخَطِّ )
. در زمانهاى گذشته براى نوشتن خط از دوات كه ظرف كوچكى بود استفاده مىكردند و مركب سياه در آن مىريختند و براى اينكه مركب فراوانى به نوك قلم نيايد و حروف را زشت و كاغذ را سياه نكند قطعه پارچه يا پنبهاى در آن مىنهادند كه مركب را به خود مىگرفت و هنگامى كه قلم را در دوات وارد مىكردند مركب به مقدار نياز به نوك قلم مىچسبيد و مشكلى براى نوشتن حاصل نمىشد . آن چيزى كه براى جذب مركب در دوات مىنهادند ليقه مىناميدند . بنابراين « الِقْ » كه فعل امر است به اين معناست كه ليقه در دوات بگذار .
از سوى ديگر براى تنظيم مركب قلم و جذب تدريجى آن براى نوشتن ، در نوك قلمهايى كه از نى تراشيده بودند شكافى مىدادند . اين شكاف مقدارى