نكتهها
1 . اشعث بن قيس كيست ؟
در جلد نخست و جلد هشتم از همين كتاب ، شرح حال اشعث بن قيس را آوردهايم كه خلاصهاش اين است : اجمالًا او مردى منافق و مفسد بود كه در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله ظاهراً مسلمان شد و بعد از آن حضرت در صف مرتدّين قرار گرفت .
سپس اسير شد و اظهار ندامت و پشيمانى كرد و خليفهء اول او را بخشيد و در حكومت اميرمؤمنان على عليه السلام با دشمنان آن حضرت رابطه داشت ، هرچند ظاهراً در صف پيروان آن حضرت بود و فعاليتهاى تخريبى فراوانى داشت . اينكه اميرمؤمنان على عليه السلام اين منافق را به سزاى اعمالش نمىرساند ظاهراً به دليل داشتن قوم و قبيلهاى نيرومند بود كه امكان داشت ناآگاهانه سر به شورش بردارند . فرزندان اشعث نيز راه او را ادامه دادند و در داستان امام حسين عليه السلام و كربلا در صف دشمنان آن حضرت قرار گرفتند . دخترش جعده ، همان كسى بود كه امام حسن مجتبى عليه السلام را مسموم كرد .
براى شناختن اين خانوادهء ننگين اين حديث امام صادق عليه السلام كفايت مىكند كه فرمود :
« إِنَّ الْأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ شَرِكَ فِي دَمِ أَمِيرِالْمُؤْمِنِينَ وَابْنَتُهُ جَعْدَةُ سَمَّتِ الْحَسَنَ وَمُحَمَّدٌ ابْنُهُ شَرِكَ فِي دَمِ الْحُسَيْنِ ؛
اشعث بن قيس در ريختن خون اميرمؤمنان عليه السلام ( با ابن ملجم مرادى ) شركت داشت و دخترش جعده ، امام حسن عليه السلام را مسموم كرد و پسرش محمد ، در ريختن خون پاك امام حسين عليه السلام شركت جست » . « 1 »
2 . راه و رسم تعزيت گفتن
يكى از كارهايى كه اسلام به آن تشويق كرده تعزيت گفتن و تسلّى دادن افراد غمگين و مخصوصاً مصيبتديده است تا آنجا كه حتى آن بزرگواران به
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 8 ، ص 167 ، ح 187