شرح و تفسير برادرى با تمام صفات انسانى
در اين گفتار نورانى امام عليه السلام ، سخن از برادرى است كه داراى يازده صفت برجسته از فضايل مهم انسانى است ؛ فضائلى كه در قرآن مجيد و روايات اسلامى با اهميت فراوان ذكر شده است . در اينكه آيا اين برادر دينى يك شخص معين خارجى بوده و يا ازقبيل تمثيل است مختلف سخن گفتهاند .
گروهى از شارحان نهجالبلاغه معتقدند كلام امام عليه السلام اشاره به شخص خاصى است ؛ اما در اينكه اين شخص چه كسى بوده اختلاف نظر دارند . بعضى او را ابوذر غفارى و برخى عثمان بن مظعون ، عدّهاى مقداد و گروهى حتى رسول خدا پيغمبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله ذكر كردهاند .
جمعى ديگر معتقدند اين بيان ازقبيل تمثيل است . امام عليه السلام براى اينكه الگو و اسوهاى جهت شناخت انسانهاى بافضيلت و و الا مقام ارائه دهد ، شخصى را فرض كرده كه واجد اين صفات عالى است . و قرائنى در كار است كه نظر دوم را تأييد مىكند كه بعداً به آن اشاره مىكنيم .
ولى هركدام از اين دو نظر واقعيت داشته باشد ، در اهميت گفتار حكيمانهء مزبور تفاوتى ندارد و انسانى بافضيلت و واقعى در اين كلام ترسيم شده است تا طالبان فضيلت و پويندگان راه قربِ پروردگار از او سرمشق بگيرند .
نخست مىفرمايد : « در گذشته برادرى الهى و دينى داشتم ( كه وصفش چنين