شرح و تفسير از حرص خود بكاه و به سهم خود قانع باش
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه در حقيقت مىخواهد حريصان در دنيا را از حرص بازدارد و به كفاف و عفاف قانع سازد و از مسابقهء گناهآلودى كه براى به چنگ آوردن اموال بيشتر در ميان گروهى از دنياپرستان رايج است جلوگيرى كند ، مىفرمايد : « به يقين بدانيد خدا براى بندهاش - اگرچه بسيار چارهجو و سختكوش و در طرح نقشهها قوى باشد - بيش از آنچه در كتاب الهى براى او ( از روزى ) مقدر شده قرار نداده است » ؛
( اعْلَموا عِلْماً يَقِيناً انَّ اللَّهَ لَمْ يَجْعَلْ لِلْعَبْدِ - وَإِنْ عَظُمَتْ حِيلَتُهُ ، وَاشْتَدَّتْ طِلْبَتُهُ ، وَقَوِيَتْ مَكِيدَتُهُ - أَكْثَرَ مِمَّا سُمِّىَ لَهُ فِي الذِّكْرِ الْحَكِيمِ )
. سپس به نقطهء مقابل آن اشاره كرده مىفرمايد : « و ( به عكس ) - هرچند بندهاش ناتوان و كمتدبير باشد - ميان او و آنچه برايش در كتاب الهى مقرر گشته مانع نگرديده است » ؛
( وَلَمْ يَحُلْ بَيْنَ الْعَبْدِ فِي ضُعْفِهِ وَقِلَّةِ حِيلَتِهِ ، وَبَيْنَ أَنْ يَبْلُغَ مَا سُمِّيَ لَهُ فِي الذِّكْرِ الْحَكِيمِ )
. جملهء « ذِكْرِ الْحَكيمِ » گرچه در قرآن مجيد به معناى آيات الهى آمده است و بعضى از شارحان نهجالبلاغه آن را در اينجا همينگونه تفسير كردهاند ؛ ولى با توجه به اينكه اندازهء روزى افراد بهطور مشخص در قرآن مجيد نيامده و هدف امام عليه السلام در اين بيان حكيمانه اين است كه حد و حدود روزى اشخاص در ذكر