هواپيماها و غرق شدن كشتىها و بيمارىهاى واگيردار گسترده است ، اين پيام ، پررنگتر و شفافتر است .
آنگاه امام عليه السلام در پايان اين سخنانِ حكمتآميز و فوقالعاده بيدار كننده چنين نتيجهگيرى مىكند كه « با اين اوصاف ، گروهى آن را در روز پشيمانى ( روز قيامت ) نكوهش مىكنند و گروه ديگرى در آن روز آن را مدح و ستايش مىنمايند ؛ همان گروهى كه دنيا به آنها تذكر داد و متذكر شدند و براى آنها ( با زبان حال ) سخن گفت و تصديقش كردند و به آنان اندرز داد و اندرزش را پذيرا شدند » ؛
( فَذَمَّهَا رِجَالٌ غَدَاةَ النَّدَامَةِ ، وَحَمِدَهَا آخَرُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ . ذَكَّرَتْهُمُ الدُّنْيَا فَتَذَكَّرُوا ، وَحَدَّثَتْهُمْ فَصَدَّقُوا ، وَوَعَظَتْهُمْ فَاتَّعَظُوا )
. آرى هوىپرستان غافل در قيامت كه آثار اعمال سوء خود را مىبينند سخت پشيمان مىشوند و زبان به مذمت دنيا مىگشايند ولى خردمندان بيدار زبان به ستايش آن مىگشايند كه از آن تجارتخانهء پرسود و مزرعهء پربار بهترين بهرهها را گرفتند و با خود به عرصهء قيامت آوردند .
از اين جملههاى اخير نكتهاى را كه قبلا به آن اشاره كرديم بهتر مىتوان دريافت كه مذمت دنيا در بسيارى از كلمات معصومان عليهم السلام و حتى در آيات قرآن هيچ منافاتى به مدح و ستايش آن در اين كلام پربار اميرمؤمنان عليه السلام ندارد . آنچه در نكوهش آن آمده ناظر به افراد كوتاهبين و غافل و بىخبر و آنچه در مدح آن آمده ناظر به آگاهان و خردمندان و عاقبتانديشان است . مهم آن است كه با كدام ديده به دنيا بنگريم . اگر با ديدهء مثبت بنگريم دنيا به راستى مزرعهء آخرت است و اگر با ديدهء منفى نگاه كنيم دنيا سراى غرور و غفلت و بىخبرى و نكبت است .
* * *
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 96
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٩٦