وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ »
. « 1 »
در حديثى از امام اميرمؤمنان كه در غررالحكم آمده مىخوانيم :
« مَنْ أطاعَ التَّواني أحاطَتْ بِهِ النَّدامَةُ
؛ كسى كه از سستى پيروى كند پشيمانى از هر سو او را احاطه خواهد كرد » . « 2 »
در حديثى از امام باقر عليه السلام آمده است :
« إيّاكَ وَالتَّواني فيما لا عُذْرَ لَكَ فيهِ فَإلَيْهِ يَلْجَأُ النّادِمُونَ
؛ از سستى كردن در آنجا كه عذرى ندارى بپرهيز كه پناهگاه پشيمانها است » . « 3 »
در حديث ديگرى كه در كتاب كافى از اميرمؤمنان على عليه السلام نقل شده مىخوانيم :
« إِنَّ الْأَشْيَاءَ لَمَّا ازْدَوَجَتْ ازْدَوَجَ الْكَسَلُ وَالْعَجْزُ فَنُتِجَا بَيْنَهُمَا الْفَقْرَ ؛
هنگامى كه اشياء با يكدگر ازدواج كردند تنبلى و ناتوانى نيز به هم پيوستند و فرزند آنها فقر بود » . « 4 »
شاعر عرب نيز اين مضمون لطيف را در شعر زيباى خود منعكس كرده است مىگويد :
إنَّ التَّواني أَنْكَحَ الْعَجْزَ بِنْتَهُ * وَساقَ إلَيْها حينَ زَوَّجَها مَهْراً
فِراشاً وَطيئاً ثُمَّ قالَ لَها : إتّكي * قُصاراهُما لابُدَّ انْ يَلِدَا الْفَقْرا
سستى و تنبلى دخترش را به ازدواج « عجز » در آورد و هنگامى كه اقدام به ازدواج او كرد ، مهرى براى او فرستاد .
( آن مهر عبارت از ) بسترى آماده بود و به دخترش گفت : بر آن تكيه كن و نتيجهء كار آن دو اين مىشود كه فرزندى به نام فقر به بار آورند . « 5 »
هامش
( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 335 .
( 2 ) . غررالحكم ، ح 10631 .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 75 ، ص 164 .
( 4 ) . كافى ، ج 5 ، ص 86 ، ح 8 .
( 5 ) . شرح نهج البلاغهء علامهء شوشترى ، ج 13 ، ص 314 .