كارهاى زندگى و تحقيق و كشف مطالب علمى نيرو مىدهد .
از قديم معمول بوده كه در ميان ساعات درس زنگ تفريح مىگذاشتند براى اينكه خستگى و ملالت را از دانشآموز و دانشجو بگيرند .
در روايات اسلامى آمده است كه از آداب مستحب سفر ، مزاح كردن است ؛ مزاحى دور از افراط و آلودگى به گناه . مرحوم علامهء طباطبايى بحر العلوم در اشعار فقهى خود مىگويد .
وَأكْثِرِ الْمِزاحَ فِى السَّفَرِ إذا * لَمْ يَسْخَطِ الرَّبَ وَلَمْ يَجْلِبْ أذَىً
در سفرها مزاح زياد كن ؛ مزاحى كه سبب خشم خدا نشود و موجب آزار كسى نگردد .
اين شعر برگرفته از حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله است كه مىفرمايد : « شش چيز است كه نشانهء شخصيت انسان است سه چيز در حضر و سه چيز در سفر و آن سه چيز در سفر را به اين صورت بيان فرمود :
فَبَذْلُ الزّادِ وَحُسْنُ الْخُلْقِ وَالْمِزاحُ فِى غَيْرِ الْمَعاصي
؛ بخشيدن بخشى از زاد و توشه به ديگران و حسن خلق و مزاح كردن به صورتى كه موجب عصيانى نشود » . « 1 »
اين موضوع در مورد سفر تأكيد شده زيرا سفرها غالباً آميخته با خستگىهاى جسمى و روحى مخصوصاً در ايام گذشته است و اين مزاحها مىتواند خستگى ملالت جسمى و روحى را بر طرف سازد .
ناگفته پيداست كه مزاح بايد در حد اعتدال و خالى از افراط و بىبند و بارى و دور از اذيت و آزار ديگران و آنچه موجب خشم خداوند مىشود باشد .
« طرائف » همانگونه كه سابقاً هم اشاره كرديم جمع « طريفة » به معناى هر چيز زيبا ، دلانگيز و و شگفتىآور است و « حِكَم » جمع « حكمت » به معناى علم و دانش و مطالب آموزنده و به معناى عقل است ، بنابراين « طرائف الحكم » به
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 73 ، ص 113 .