شرح و تفسير راه تحصيل نشاط
همانگونه كه در بيان سند اين كلام حكمتآميز ذكر شد پيش از اين نيز با همين عبارت و تفاوت بسيار مختصرى در كلمات قصار گذشت و نكتههاى فراوانى در آنجا ذكر كرديم و در اينجا مىتوان نكات ديگرى بر آن افزود . امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانهاش راه به دست آوردن نشاط براى انجام كارهاى مهم زندگى را نشان داده مىفرمايد : « اين دلها همانند تنها ، خسته و افسرده مىشوند . براى رفع ملالت و افسردگى آنها سخنان حكمتآميز و زيبا و ظريف انتخاب كنيد » ؛
( إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ كَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ ، فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ الْحِكْمَةِ )
. اين يك واقعيت است كه روح و جسم هر دو بر اثر كارهاى مختلف خسته مىشوند . چرا ؟ زيرا توان نيروى انسان محدود است و اين محدوديت سبب خستگى جسم و جان مىگردد . اما خداى متعال كه انسان را براى ادامهء زندگى آفريده به وى قدرتى داده كه مىتواند جوششى از درون ايجاد كند و اين جوشش ، نيرو و توان جديدى براى كارهاى مجدد به او بدهد . براى اينكه اين جوشش در زمان خستگى و ناتوانى شتاب گيرد بايد از وسايل تفريح استفاده كرد . تفريحات مادى و انواع ورزشها ، جسم را نيرو مىبخشد و تفريحات معنوى ، لطيفهها ، مزاحها ، شعرهاى زيبا ، داستانها نشاط آور و لطائف الحكم خستگى روح را مىزدايد و به انسان براى عبادت و اطاعت پروردگار و مديريت