شرح و تفسير بردگى جاويدان !
امام عليه السلام در اين كلام نورانى به آثار زيانبار طمع اشاره كرده مىفرمايد : « طمع بردگى جاويدان است » ؛
( الطَّمَعُ رِقٌّ مُؤَبَّدٌ )
. حقيقت طمع ، علاقهء شديد به امور مادى است كه در دست ديگران است و شخص طماع براى رسيدن به آن هر گونه خضوع و ذلت را مىپذيرد و به همين دليل همچون بردهاى است در برابر كسى كه طمع از او دارد و طماع غالباً اين صفت رذيله را با خود حفظ مىكند از همين رو امام عليه السلام آن را نوعى بردگى ابدى شمرده است .
افراد طمعكار انسانهاى ضعيف ، زبون ، دونهمت و فاقد شخصيتاند و چون اعتماد به نفس ندارند سعى مىكنند از طريق وابستگى به ديگران به مقصود خود برسند .
در مقابل اين صفت رذيله فضيلتى است كه از آن به عنوان
« يأس عَمّا في أيدِى النّاسِ
؛ قطع اميد از آنچه در دست ديگران است » تعبير شده و به بيان ديگر قناعت به آنچه خود دارد . در احاديث اسلامى به اين موضوع اشاره شده است .
در مورد اصل طمع مرحوم كلينى بابى در جلد دوم كافى عنوان كرده و احاديث نابى در ذيل آن آورده است ؛ از جمله از امام باقر عليه السلام نقل مىكند كه فرمود :
« بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ لَهُ طَمَعٌ يَقُودُهُ وَبِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدُ لَهُ رَغْبَةٌ تُذِلُّهُ
؛ چه بد انسانى