مرحوم علامهء مجلسى در بحارالانوار بابى به اين موضوع اختصاص داده و در عنوان باب مىگويد :
« إنَّ مَنْ رَضِىَ بِفِعْلٍ فَهُوَ كَمَنْ أتاهُ
؛ كسى كه راضى به فعلى شود همانند كسى است كه آن را انجام داده است » و در ذيل آن هشت روايت نقل مىكند .
از جمله حديثى از امام صادق عليه السلام در تفسير آيهء 183 سورهء آل عمران آورده كه خطاب به گروهى از كافران است كه مىگفتند : ما به هيچ پيغمبرى ايمان نمىآوريم تا معجزهاى انجام دهد : « قَدْ جَاءَكُمْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِى بِالْبَيِّنَاتِ وَبِالَّذِى قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوهُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ » ؛ بگو : پيامبرانى پيش از من ، براى شما آمدند و دلايل روشن و آنچه را گفتيد آوردند ؛ اگر راست مىگوييد چرا آنها را به قتل رسانديد ؟ ! » « 1 » امام عليه السلام در اينجا مىفرمايد :
« وَقَدْ عَلِمَ أَنَّ هَؤُلَاءِ لَمْ تَقْتُلُوا
؛ معلوم است اينها كه در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله بودند انبياى پيشين را نكشتند »
« وَلَكِنْ لَقَدْ كَانَ هَوَاهُمْ مَعَ الَّذِينَ قَتَلُوا فَسَمَّاهُمُ اللَّهُ قَاتِلِينَ لِمُتَابَعَةِ هَوَاهُمْ وَرِضَاهُمْ بِذَلِكَ الْفِعْلِ ؛
ولى آنها علاقه و فكرشان با قاتلان بود ؛ از اين رو خدا آنها را قاتل ناميد چون خواسته و رضاى آنها به فعل آنان تعلق مىگرفت » . « 2 »
امام على بن موسى الرضا عليه السلام در پاسخ كسى كه سؤال كرد : چگونه هنگامى كه حضرت مهدى عليه السلام قيام مىكند فرزندان قاتلان حسين عليه السلام را به سبب اعمال پدرانشان به قتل مىرساند در حالى كه خداوند مىفرمايد : « وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى » ؛ و هيچ گناهكارى بار گناه ديگرى را به دوش نمىكشد » « 3 » امام عليه السلام فرمود :
به سبب آن كه اين فرزندان به اعمال پدرانشان رضايت دادند و به آن افتخار مىكنند و هر كس به چيزى راضى شود مانند اين است كه آن را انجام داده باشد ، سپس امام عليه السلام افزود :
« وَلَوْ أَنَّ رَجُلًا قُتِلَ بِالْمَشْرِقِ فَرَضِيَ بِقَتْلِهِ رَجُلٌ بِالْمَغْرِبِ لَكَانَ
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيهء 183 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 9 ، ص 192 ، ح 22 .
( 3 ) . اسراء ، آيهء 15 .