خود را بر مىگردانند ! فارغ از اينكه اگر ما از مرگ غافل شويم او از ما غافل نمىشود و به گفتهء امام عليه السلام :
« وَكَيْفَ غَفْلَتُكُمْ عَمّا لَيْسَ يُغْفِلُكُمْ ، وَطَمَعُكُمْ فِيمَنْ لَيْسَ يُمْهِلُكُمْ
؛ چگونه غافل مىشويد از چيزى كه هرگز از شما غافل نمىشود و چگونه طمع داريد در چيزى كه هيچ گاه به شما مهلت نمىدهد » . « 1 »
سليمان پيغمبر بزرگ خدا با آن همه قدرتى كه داشت به هنگام پايان عمر فرشتهء مرگ لحظهاى به او مهلت نداد كه از حال ايستاده بنشيند و در همان جا روح او را گرفت و با خود برد و جسم بىجان بعد از آنكه موريانه عصايى را كه بر آن تكيه كرده بود خورد ، به زمين افتاد با اين حال ما چه انتظارى داريم .
در پايان اين كلام حكمتآميز ، امام عليه السلام براى بيدار ساختن آن شخص غافل كه در تشييع جنازه بلند مىخنديد و كسانى كه همچون او فكر مىكنند فرمود : « بعد از اينها ما هر واعظ و اندرز دهندهاى را فراموش كرديم در حالى كه هدف مسائل سنگين و آفات نابود كننده قرار گرفتيم ( با اين حال چه جاى غفلت و فراموشى است ؟ ) » ؛
( ثُمَّ قَدْ نَسِينَا كُلَّ وَاعِظٍ وَوَاعِظَةٍ ، وَرُمِينَا بِكُلِّ فَادِحٍ وَجَائِحَةٍ ! )
. تعبير به
« وَاعِظٍ وَوَاعِظَةٍ »
براى تعميم و گسترش است ، زيرا بعضى از حوادث مانند موت از آن به عنوان واعظ تعبير مىشود و بعضى مانند آفتها و بليهها به عنوان واعظه از آن تعبير مىكنيم . آرى همهء آنها به روشنى ما را اندرز مىدهند كه بيدار باشيد و به پايان زندگى خود و وظائفى بينديشند كه در برابر آن داريد . به خصوص اينكه معلوم نيست فردا چه كسى از ما باشد و چه كسى نباشد .
واژهء « فادح » در اصل به معناى شىء سنگين است سپس به هر حادثهاى كه بر جسم و جان انسان سنگينى كند اطلاق شده است .
واژهء « جائحة » به معناى امور نابود كننده است ، لذا اين دو نسبت به يكديگر از قبيل اقل و اكثر هستند .
هامش
( 1 ) . نهجالبلاغه ، خطبهء 188 .