مشكل مىشمردند آسان يافتهاند . و به آنچه جاهلان از آن وحشت دارند انس گرفتهاند . آنها در دنيا با بدنهايى زندگى مىكنند كه ارواحشان به عالم بالا تعلق دارد ، خلفاى الهى در زميناند و دعوت كنندگان به سوى آئينش . آه آه چقدر اشتياق ديدارشان را دارم . اى كميل ! ( همين قدر كافى است ) هر زمان كه مىخواهى باز گرد .
شرح و تفسير عالمانى كه حجت خدا در زمينند
امام عليه السلام در اين بخش از كلام خود كه در واقع جنبهء استثنا از گفتار سابق را دارد مىفرمايد : « ( درست است كه عالمان با عمل اندكاند و علم و دانش با مرگ حاملانش مىميرد ) ولى بار خدايا ! آرى هرگز روى زمين از كسى كه به حجت الهى قيام كند خالى نمىشود ؛ خواه ظاهر و آشكار باشد و يا ترسان و پنهان » ؛
( اللَّهُمَّ بَلَى ! لَاتَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ . إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً ، وَإِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً )
. درست همان چيزى كه علماى اماميه و شيعيان به آن ايمان دارند كه زمين هرگز خالى از حجت نمىشود ؛ خواه آشكار باشد يا پنهان و جالب اينكه ابن ابىالحديد تصريح مىكند كه اين جملهء امام عليه السلام مانند تصريح به عقايد شيعيان است ؛ ولى اصحاب ما آن را حمل بر « ابدال » مىكنند كه در روايات نبوى به آنها اشاره شده و آنان مردانى هستند كه پيوسته در سطح زمين در گردشاند ؛ برخى شناخته مىشوند و بعضى ناشناخته مىمانند .
اى كاش ابن ابىالحديد دست از تعصبات طائفى خود بر مىداشت و هنگامى كه به سخنى از مولا اميرمؤمنان على عليه السلام برخورد مىكرد كه صريح يا مانند صريح بر اعتقاد اماميه بود آن را مىپذيرفت و رواياتى را كه دربارهء ابدال نقل شده نيز