شرح و تفسير در برابر مداحان
اين كلام حكمتآميز را امام عليه السلام زمانى فرموده كه گروهى او را در مقابلش ستودند ، فرمود : « خداوندا ! تو به من از خودم آگاهترى و من آگاهتر به خودم از آنها هستم » ؛
( وَمَدَحَهُ قَوْمٌ فِي وَجْهِهِ ، فَقَالَ : اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَعْلَمُ بِي مِنْ نَفْسِي ، وَأَنَا أَعْلَمُ بِنَفْسِي مِنْهُمْ )
. سپس افزود : « خداوند ! ما را بهتر از آنچه آنها گمان مىكنند قرار ده و آنچه را نمىدانند بر ما ببخش » ؛
( اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا خَيْراً مِمَّا يَظُنُّونَ ، وَاغْفِرْ لَنَا مَا لَايَعْلَمُونَ )
. از جمله امورى كه در روايات اسلامى از آن به شدت نهى شده ، مدح و ستايش افراد در برابر خود آنهاست ، از اين رو در روايات ديگرى مدح و ستايش نوعى ذبح شمرده شده است .
در روايتى از پيغمبر صلى الله عليه و آله مىخوانيم :
« إذا مَدَحْتَ أخاكَ فى وَجْهِهِ فَكَأنَّما أمْرَرْتَ عَلى حِلْقِهِ الْمُوسى ؛
هنگامى كه برادرت را در برابرش مدح و ستايش كنى مانند اين است كه كارد بر گلويش مىكشى » . « 1 »
در حديثى از امام على بن ابىطالب عليه السلام مىخوانيم كه فرمود :
« أجْهَلُ النَّاسِ الْمُغْتَرُّ بِقَوْلِ مادِحٍ مُتَمَلَّقٍ يُحْسِنُ لَهُ الْقَبيحُ وَ يُبَغِّضة إلَيْهِ النَّصيحُ ؛
نادانترين مردم كسى است كه به گفتهء ستايشكنندهاى كه از راه تملق زشتىها را در نظرش زيبا
هامش
( 1 ) . محجة البيضاء ، ج 5 ، ص 283 .