سپس امام عليه السلام در تأييد گفتار فوق مىافزايد : « به يقين دوست محمد صلى الله عليه و آله كسى است كه خدا را اطاعت كند ، هرچند پيوند نسبىاش دور باشد و دشمن محمد صلى الله عليه و آله كسى است كه خدا را نافرمانى كند هرچند قرابت او نزديك باشد » ؛
( ثُمَّ قَالَ : إِنَّ وَلِيَّ مُحَمَّدٍ مَنْ أَطَاعَ اللَّهَ وَإِنْ بَعُدَتْ لُحْمَتُهُ ، وَإِنَّ عَدُوَّ مُحَمَّدٍ مَنْ عَصَى اللَّهَ وَإِنْ قَرُبَتْ قَرَابَتُهُ )
. « لُحمَة » معانى مختلفى دارد و در اينجا به معناى قرابت و نزديكى است .
امام عليه السلام آنچه را در ذيل اين كلام مبارك فرموده اشاره به مصداقى از مصاديق آن كبراى كليهاى است كه در بالا آمد و از آنجا كه مخاطبان آن حضرت ، امت پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله هستند آن اصل كلى را بر اين امت منطبق كرده و نتيجه گيرى نموده كه ولايت و دوستى و پيروى از پيغمبر اسلام جز از طريق اطاعت حاصل نمىشود . اين همان چيزى است كه در حديث معروف امام سجاد عليه السلام كه گفت و گوى امام را با طاووس يمانى منعكس مىكند آمده است ؛ امام در پايان اين حديث فرموده است :
« خَلَقَ اللَّهُ الْجَنَّةَ لِمَنْ أَطَاعَهُأَحْسَنَ وَلَوْ كَانَ عَبْداً حَبَشِيّاً وَخَلَقَ النَّارَ لِمَنْ عَصَاهُ وَلَوْ كَانَ وَلَداً قُرَشِيّاً ؛
خداوند بهشت را آفريده براى كسانى كه او را اطاعت كنند و اين كار را به خوبى انجام دهند ، هرچند بردهء حبشى باشند و دوزخ را آفريده براى كسانى كه او را عصيان كنند ، هرچند فرزندى از دودمان قريش باشند » . « 1 »
در حديث ديگرى مىخوانيم كه سعد بن عبدالملك - كه از فرزندان عبدالعزيز بن مروان بود و امام باقر عليه السلام او را « سعد الخير » مىناميد - خدمت امام رسيد در حالى كه مانند زنان مصيبتزده گريه مىكرد و اشك مىريخت . امام باقر عليه السلام فرمود : اى سعد چرا گريه مىكنى ؟ عرض كرد چگونه گريه نكنم در حالى كه از شجرهء ملعونهء در قرآن ( اشاره به بنىاميه است ) هستم . امام عليه السلام فرمود : تو از
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 46 ، ص 82 .