شرح و تفسير دوست و دشمن پيامبر صلى الله عليه و آله
امام عليه السلام در اين گفتار پربار خود به معيار و ملاك ارتباط با انبيا و اوليا اشاره كرده مىفرمايد : « نزديكترين و شايستهترين مردم به پيامبران ، آنهايى هستند كه از همه به تعليماتشان آگاهترند ( و در سايهء اين آگاهى به آن جامهء عمل مىپوشانند ) » ؛
( إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِالْأَنْبِيَاءِ أَعْلَمُهُمْ بِمَا جَاءُوا بِهِ )
. « سپس حضرت عليه السلام اين آيه را تلاوت فرمود : شايسته ترين و نزديكترين مردم به ابراهيم آنها هستند كه از او پيروى كردند و نيز اين پيامبر و مؤمنان به اين پيامبر » ؛
( ثُمَّ تَلَا :
« إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَهذَا النَّبِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا »
الْآيَةَ )
. روشن است كه منظور امام عليه السلام از علم و آگاهى در اينجا همان علمى است كه دعوت به عمل مىكند و علم ، اگر در عمق جان انسان نفوذ كند به يقين انسان را به عمل وادار مىكند .
بعضى از شارحان نهجالبلاغه گفتهاند كه صحيح « أعْمَلُهُمْ » است ، زيرا آيهء شريفه و جملههاى بعد سخن از اطاعت و تبعيت دارند كه همان عمل است ؛ ولى همانگونه كه گفتيم ، نيازى به تغيير عبارت روايت از نزد خودمان نيست ، زيرا ثمره درخت علم ، عمل است و علم بى عمل نوعى جهل و نادانى است ، زيرا اگر انسان ، چيزى را به طور قطع باور كند و عميقاً به آن معتقد باشد ، بر طبق آن راه مىرود .