الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسيمَاهُمْ لَايَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا » . « 1 »
دربارهء اهميت سخاوت در آيات قرآن و روايات اسلامى بحثهاى زيادى آمده است از جمله در حديثى از پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله مىخوانيم :
« السَّخاءُ خُلْقُ اللَّهِ الْأعْظَمِ ؛
سخاوت صفت بزرگ خداست » . « 2 »
در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم :
« السَّخَاءُ مِنْ أَخْلَاقِ الْأَنْبِيَاءِ وَهُوَ عِمَادُ الْإِيمَانِ وَلَا يَكُونُ مُؤْمِنٌ إِلَّا سَخِيّاً ؛
سخاوت از اخلاق پيامبران و ستون ايمان است و هيچ مؤمنى نيست مگر اينكه صاحب سخاوت است » . « 3 »
بىشك ، سخاوت هر قدر بيشتر و در مورد مناسبتتر و بدون هيچگونه عوض مادى و معنوى و كاملًا به صورت ابتدايى باشد پرارزشتر است .
اين سخن را با حديثى از كتاب كافى از امام صادق عليه السلام پايان مىدهيم ، فرمود :
گروهى از يمن خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله آمدند و ميان آنها مردى بود در مكالمه با پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله درشتگو و سرسخت تا آنجا كه رسول خدا صلى الله عليه و آله خشمگين شد و از شدت غضب عرق در پيشانى او آشكار گشت و چهره در هم كشيد و چشم از او برداشت و به زمين نگاه كرد . جبرئيل نازل شد و عرض كرد : پرورگارت به تو درود مىفرستد و مىگويد : اين مرد سخاوتمندى است كه پيوسته اطعام مىكند . خشم پيامبر صلى الله عليه و آله فرو نشست سر را بلند كرد و فرمود : اگر جبرئيل از سوى خداوند متعال به من خبر نداده بود كه تو مرد سخاوتمندى هستى و پيوسته اطعام طعام مىكنى تو را طرد مىكردم تا عبرتى براى ديگران باشى . آن مرد گفت :
آيا پروردگار تو سخاوت را دوست دارد ؟ پيامبر فرمود : آرى . آن مرد شهادتين بر زبان جارى كرد و مسلمان شد و گفت : به خداوندى كه تو را به حق مبعوث كرده هرگز كسى را از مالم محروم نساختم . « 4 »
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 273 .
( 2 ) . كنز العمال ، مطابق نقل ميزان الحكمه ، مادهء سخاء .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 68 ، ص 355 ، ح 17 .
( 4 ) . كافى ، ج 4 ، ص 39 ، ح 5 .