در ناز و نعمت به سر مىبرند بسيار دردناكتر است . اين درست به آن مىماند كه شخصى ساعت به ساعت از شاخههاى درختى بالا برود و هنگامى كه به انتهاى آن برسد ناگهان تعادل خود را از دست بدهد و فرو افتد و تمام استخوانهايش در هم بشكند .
قرآن مجيد بارها به عذاب استدراجى اشاره مىفرمايد ؛ دربارهء گروهى از امتهاى پيشين مىگويد : ما آنها را گرفتار رنج و ناراحتى ساختيم شايد بيدار شوند و تسليم گردند . . . « « فَلَمّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِهِ فَتَحْنا عَلَيْهِمْ أَبْوابَ كُلِّ شَىْءٍ حَتّى إِذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا أَخَذْناهُمْ بَغْتَةً فَإِذا هُمْ مُبْلِسُونَ » ؛ هنگامى كه آنچه را به آنها تذكر داده شده بود به فراموشى سپردند درهاى همه چيز ( از نعمتها ) را به روى آنها گشوديم تا ( كاملًا ) خوشحال شدند ( و به آن دل بستند ) ناگهان آنها را گرفتيم ( و سخت مجازات كرديم ) و در اين هنگام همگى مأيوس شدند » . « 1 »
در سورهء اعراف آيهء 182 و 183 نيز مىخوانيم : « « وَالَّذينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَيْثُ لا يَعْلَمُونَ * وَأُمْلى لَهُمْ إِنَّ كَيْدى مَتينٌ » ؛ و آنها كه آيات ما را تكذيب كردند به تدريج از جايى كه نمىدانند گرفتار مجازاتشان خواهيم كرد * و به آنها مهلت مىدهيم ( تا مجازاتشان دردناكتر باشد ) زيرا تدبير من قوى ( و حسابشده ) است » .
در كتاب شريف كافى از امام صادق عليه السلام چنين نقل شده :
« إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَيْراً فَأَذْنَبَ ذَنْباً أَتْبَعَهُ بِنَقِمَةٍ وَيُذَكِّرُهُ الْاسْتِغْفَارَ وَإِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ شَرّاً فَأَذْنَبَ ذَنْباً أَتْبَعَهُ بِنِعْمَةٍ لِيُنْسِيَهُ الْاسْتِغْفَارَ وَيَتَمَادَى بِهَا ؛
هنگامى كه خداوند نيكى بندگى را بخواهد ، به هنگامى كه گناهى انجام مىدهد او را گوشمالى مىدهد تا به ياد توبه بيفتد و هنگامى كه بدى براى بندهاى ( بر اثر اعمالش بخواهد ) هنگامى كه گناهى
هامش
( 1 ) . انعام ، آيهء 44 .