و مادى را شامل مىشود .
در حديث معروف و مشروحى اين حقيقت در لباس ديگرى از امام سجاد نقل شده است و خلاصهء حديث چنين است كه « اصمعى » مىگويد : شبى در مكه بودم كه شبى مهتابى بود هنگامى كه اطراف خانهء خدا طواف مىكردم صداى زيبا و غمانگيزى گوش مرا نوازش داد . به دنبال صاحب صدا مىگشتم كه چشمم به جوان زيبا و خوشقامتى افتاد كه آثار نيكى از او نمايان بود . دست در پردهء خانهء كعبه افكنده و با جملههاى پرمعنا و تكان دهندهاى با خدا مناجات مىكند .
مناجات او مرا سخت تحت تأثير قرار داد . آن قدر ادامه داد و گفت و گفت كه مدهوش شد و به روى زمين افتاد . نزديك رفتم و سرش را به دامان گرفتم و به صورتش خيره شدم ديدم امام زين العابدين على بن الحسين عليهما السلام است . سخت به حال او گريستم . قطرهء اشكم بر صورتش افتاد و به هوش آمد و فرمود :
« مَنِ الَّذِي أَشْغَلَنِي عَنِ ذِكْرِ مولاى ؛
كيست كه مرا از ياد مولايم به خود مشغول داشته » عرض كردم : « اصمعى » هستم اى سيد و مولاى من اين چه گريه و چه زارى است ؟ تو از خاندان نبوت و معدن رسالتى . مگر خدا در مورد شما نفرمود : « إِنَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهيرا » « 1 » امام برخاست و نشست و فرمود :
« هَيْهاتَ هَيْهاتَ خَلَقَ اللَّهُ الْجَنَّةَ لِمَنْ أَطَاعَهُ وَأَحْسَنَ وَلَوْ كَانَ عَبْداً حَبَشِيّاً وَخَلَقَ النَّارَ لِمَنْ عَصَاهُ وَلَوْ كَانَ وَلَداً قُرَشِيّاً ؛
هيهات هيهات خداوند بهشت را براى مطيعان و نيكوكاران آفريده ، هرچند غلام حبشى باشد و دوزخ را براى عاصيان خلق كرده ، هرچند فرد بزرگى از قريش باشد مگر اين سخن خدا را نشنيدهاى كه مىفرمايد : هنگامى كه در صور دميده شود و قيامت برپا گردد نسبها به درد نمىخورد و كسى از آن سؤال نمىكند » . « 2 »
هامش
( 1 ) . احزاب ، آيهء 33 .
( 2 ) . بحر المحبة غزالى ، ص 41 - / 44 ( با تلخيص ) . علاقهمندان مىتوانند براى شرح بيشتر به تفسير نمونه ، ج 14 ، ذيل آيهء 101 سورهء « مؤمنون » مراجعه كنند .