خاطر مىفرمايد :
« كُنْ لِمَا لَاتَرْجُو أَرْجَى مِنْكَ لِمَا تَرْجُو ؛
نسبت به آنچه اميدى به آن ندارى از آنچه اميد به آن دارى اميدوارتر باش » و جالب اينكه در ذيل اين حديث اشاره به داستان موسى عليه السلام شده و مىفرمايد : « موسى براى به دست آوردن شعلهء آتشى به دنبال نورى كه از درخت برمىخواست روان شد ولى در آنجا پيام نبوت را دريافت داشت » . « 1 »
احتمال ديگرى كه در تفسير اين كلمهء حكمتآميز وجود دارد اين است كه امام مىخواهد بفرمايد : در صورتى كه نزديكان و بستگان از نيروهاى يكديگر استفاده نكنند و نسبت به هم بىاعتنا باشند اى بسا دورافتادگان آنها را مىربايند و از وجود آنان بهره مىگيرند .
نمونهء اين مطلب مسألهاى است كه در اين ايام كشور ما و بسيارى از كشورها با آن روبرو هستند كه به نام فرار مغزها معروف است ؛ هنگامى كه ما از مغزهاى لايق و آماده و افكار بلند و استعدادهاى سرشار جوانانمان استفاده نكنيم آنها از ميان ما فرار كرده و دورافتادگان از نيروهاى آنها استفاده مىكنند كه اين ضايعهاى است بزرگ و غير قابل جبران .
در واقع تفسير اول دلدارى و تسلى خاطرى است به تضييع شدگان و تفسير دوم سرزنشى است نسبت به تضييع كنندگان .
البته تفسير اول مناسبتر به نظر مىرسد ، هرچند جمع ميان دو تفسير نيز امكانپذير است .
« أُتيحَ » از مادهء « تَيح » ( بر وزن شَىء ) در اصل براى مهيا شدن براى انجام كارى است و هنگامى كه به باب افعال مىرود به معناى مهيا كردن است و گاه به معناى مقدر ساختن نيز آمده كه آن هم نوعى مهيا كردن است .
* * *
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 5 ، ص 83 ، ح 2 .