شرح و تفسير سرزنش گرفتاران چرا ؟
امام عليه السلام در اين كلام نورانىاش مىفرمايد : « هر شخص گرفتارى را نمىتوان سرزنش كرد ( چه بسا بىتقصير باشد ) » ؛
( مَا كُلُّ مَفْتُونٍ يُعَاتَبُ )
. سرچشمهء گرفتارىها و مشكلات و مصائبى كه دامنگير انسان مىشود كاملًا مختلف است ؛ گاه نتيجهء مستقيم اعمال انسان است كه بر اثر ندانمكارىها ، سستىها ، تنبلىها و استفاده نكردن به موقع از فرصتها دامان او را گرفته است .
به يقين چنين شخصى درخور سرزنش است ؛ ولى گاه مىشود كه اين مشكلات كفارهء گناهان انسان است و خداوند مىخواهد او را به اين وسيله در دنيا پاك كند .
چنين كسى گرچه به سبب گناهش درخور سرزنش است ولى چون مشمول لطف الهى شده سزاوار ملامت نيست و گاه سرچشمهء آن آزمايشهاى الهى است كه خدا مىخواهد با آن مشكل و گرفتارى بندهء خود را پرورش دهد كه همچون فولاد آبديده در كورهء حوادث مقاوم سازد و يا همچون طلاى ناخالصى را كه به كوره مىبرند تا خالص گردد او را خالص سازد در اينجا نيز جاى سرزنش نيست ، بنابراين همهء گرفتاران و بلا ديدگان را نمىتوان سرزنش كرد و حتى در آنجايى كه انسان خود سرچشمهء آن گرفتارى باشد باز گاهى جاهل قاصر است و گاه مقصر ؛ تنها اگر مقصر باشد در خور سرزنش است .
اين سخن تفسير ديگرى نيز دارد و آن اينكه « مفتون » از مادهء « فتن » و « فتنه »