بگويند كه « ما از اين امر غافل بودهايم » . يا بگويند كه « پدران ما پيش از ما شرك آورده بودند ما نيز بعد از آنها مشرك شديم كه فرزندان آنها بوديم » . در حالى كه هر نسلى مسئول اعمال خود و مكلّف به اعمال خود است زيرا همه از فطرت و عقل برخوردارند ، / 487 پس با گواهى دادن در عالم ذرّ ديگر كسى نمىتواند بگويد : « آيا ما را به سبب اعمالى كه اهل باطل مرتكب مىشدند به هلاكت مىرسانى » ؟
هدف اين آيات كه ذات احديت به روشنى بيان داشته اين است كه انسان را به فطرت پاكيزهء خويش باز گرداند ، آنجا كه تعاليم الهى حكمرواست .
شرح آيات :
آنچه را به شما دادهايم به نيرومندى بگيريد
[ 171 ] در داستانى كه در سورهء بقره هم پيش از اين از آن ياد شده اين است كه خداى تعالى جزئى از كوه ببريد و آن را فراز سر بنى اسراييل برد و فرمانشان داد كه تعهد كنند كه آنچه را به آنان داده مىشود ، به نيرومندى اخذ كنند و در انجام آن سستى و تنبلى نكنند . . .
وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَأَنَّهُ ظُلَّةٌ
- و كوه را بر فراز سرشان چون سايبانى نگه داشتيم . » كوه همانند سقفى بر سرشان سايه افكنده بود يا چون پاره ابرى .
وَ ظَنُّوا أَنَّهُ واقِعٌ بِهِمْ
- و مىپنداشتند كه اكنون بر سرشان خواهد افتاد . » و آنان را خرد و له خواهد كرد .
خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ
- كتابى را كه به شما دادهايم با نيرومندى بگيريد . » يعنى همه نيرو و توان خويش گرد آوريد و عزم خويش به پيروى از دين جزم نماييد . دين نمىتواند تكيه گاه مردم بدون عزم و ضعيف همت و عارى از تصميم باشد . و نيز / 488 مردم تن پرور و ترسو و عاجز را دوست ندارد . دين رسالتى خدايى است به سوى انسان و رسالت مؤمن است به سوى ديگر همگنان خود از افراد بشر .