آنگاه بعد از بيان اين اوصاف نهگانه ، امام عليه السلام به هشت وصف ديگر و صفات برجستهء يك فرماندهء لايق اشاره كرده مىفرمايد : « سپس به سراغ كسانى برو كه داراى شخصيت و اصالتِ خانوادگى از خاندانهاى صالح و خوش سابقه و داراى برازندگى و شجاعت و سخاوت و كرم باشند » ؛
( ثُمَّ الْصَقْ بِذَوِي الْمُرُوءَاتِ وَالْأَحْسَابِ ، وَأَهْلِ الْبُيُوتَاتِ الصَّالِحَةِ ، وَالسَّوَابِقِ الْحَسَنَةِ ، ثُمَّ أَهْلِ النَّجْدَةِ وَالشَّجَاعَةِ ، وَالسَّخَاءِ وَالسَّمَاحَةِ ) .
« مُرُوءَاتِ »
جمع « مروت » از ريشهء « مَرء » گرفته شده كه معمولًا به معناى شخصيت استعمال مىشود .
« أَحْسَابِ »
جمع « حَسَب » اشاره به اصالت نژاد و جنبههاى مثبت وراثت دارد مثل اينكه مىگوييم : فلان كس از طايفهء بنىهاشم و سادات صاحب احترام است .
« أَهْلِ الْبُيُوتَاتِ الصَّالِحَةِ »
اشاره به خاندانهايى است كه پاكدامن و صالح العمل هستند .
و
« السَّوَابِقِ الْحَسَنَةِ »
ناظر به خانوادههايى است كه نه تنها امروز بلكه در گذشته به سبب اعمال خوبشان نام نيكى از خود به يادگار گذاردهاند .
« النَّجْدَةِ »
كه در اصل به معناى ارتفاع مىآيد در اينجا به معناى رفيع بودن مقام و روح بزرگ و جايگاه اجتماعى والاست .
« الشَّجَاعَةِ »
كه به معناى دلاورى است معناى روشنى دارد .
« السَّخَاءِ »
همان مفهوم سخاوت را مىرساند .
و
« السَّمَاحَةِ »
به معناى سعهء صدر و بزرگوارى است .
بنابراين هر يك از اين هشت واژه معانى متفاوتى دارد كه به يكى از فضايل و صفات برجستهء انسان اشاره دارد ، هرچند بعضى از مفسّران نهجالبلاغه تعدادىاز آنها را مترادف شمردهاند ؛ مانند « نجده » و « سخاوت » و همچنين « سخاء » و « سماحت » و يا « احساب » و « اهل البيوتات الصالحة » .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 466
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦٦