بايد به اقليت پرادعاى بىاثر بىاعتنا باشد و تمام توجّه خود را به كسانى معطوف دارد كه شكوفايى و پيشرفت و بقاى دين و دنيا از آنهاست .
از مجموع عبارات امام عليه السلام در اين فراز از عهدنامه استفاده مىشود كه تودههاى زحمتكش مردم ده ويژگى دارند كه سه ويژگى آن در ذيل گفته شده و هفت وصف ديگر با اشاره به هنگام بيان صفات نكوهيدهء خواص از خودراضى بيان شده و آن به شرح زير است :
1 . هزينهء آنها به هنگام آرامش ، بر والى سبك است .
2 . يارى و كمك آنها در مشكلات بسيار زياد است .
3 . از انصاف و رعايت حقوق يكسان خشنودند .
4 . به هنگام تقاضاى چيزى از حوائج خود زياد اصرار نمىورزند .
5 . هنگامى كه چيزى به آنها هديه شود شكرگزارند .
6 . اگر مانعى براى پذيرفتن خواستههاى آنها در كار باشد ، عذرپذيرند .
7 . در برابر مشكلات روزگار شكيبايى و استقامت فراوان دارند .
تعبير به
« جِمَاعُ الْمُسْلِمِينَ »
اشاره به اين است كه تودههاى زحمتكش مردم ركن اصلى جامعهء اسلامىاند و اين همانچيزى است كه در روايات ديگر به عنوان « سواد اعظم » از آن تعبير شده است . به بيان ديگر اگر نفرات جامعه را از هم جدا حساب كنيم جامعه مفهوم نخواهد داشت ؛ ولى اگر آنها را با پيوند با يكديگر در نظر بگيريم - همانند ساختمانى كه مصالح كوچك آن با ملاط محكمى به هم پيوسته است - جامعه مفهوم اصلى را پيدا مىكند و اين امر تنها بهوسيلهء همين تودههاى زحمتكش جامعه حاصل مىشود .
جملهء
« فَلْيَكُنْ صِغْوُكَ لَهُمْ ، وَمَيْلُكَ مَعَهُمْ »
در واقع برگرفته از قرآن مجيد است آنجا كه خطاب به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد : « « وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَداةِ وَالْعَشِيِّ يُريدُونَ وَجْهَهُ وَلا تَعْدُ عَيْناكَ عَنْهُمْ تُريدُ زينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَلا تُطِعْ
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 405
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٥