و نسبت به آنچه بر تو حلال نيست بخيل باش ، زيرا بخل به خويشتن ، راه انصاف را در آنچه محبوب و مكروه است به تو نشان مىدهد و قلب خويش را كانون رحمت و محبّت و لطف به رعيت قرار ده و در مورد آنان همچون درندهاى مباش كه خوردنشان را غنيمت شمارى ، زيرا آنها دو گروهند يا برادر دينى تواند و يا انسانهايى كه در آفرينش شبيه تو هستند ( در هر حال بايد حقوق آنها را محترم بشمارى و بدان ) از مردم لغزشها و خطاهايى سر مىزند و مشكلاتى به آنها دست مىدهد ( كه آنها را از انجام وظيفه باز مىدارد ) و بهدست آنان از روى عمد يا خطا ، كارهاى ( خلافى ) ظاهر مىشود ( در اينگونه موارد ) از عفو و گذشت خود آنقدر به آنها عطا كن كه دوست دارى و خوشنود مىشوى خداوند از عفوش به تو عطا كند ، زيرا تو فوق آنها هستى و پيشوايت فوق توست و خداوند فوق كسى است كه تو را زمامدار آنها قرار داده و تدبير امور آنها را از تو خواسته و به وسيلهء آنان تو را آزمايش مىكند .
شرح و تفسير حقوق همهء شهروندان را محترم بشمار
امام عليه السلام به دنبال وصاياى پر معنا و جامعى كه بهطور كلى در بخش نخستين اين عهدنامه بيان فرمود ، روى سخن را به مالك كرده و انگشت روى نقاط خاص مىگذارد . نخست مىفرمايد : « اى مالك ! بدان من تو را به سوى بلادى فرستادم كه پيش از تو دولتهاى عادل و ستمگرى بر آن حكومت داشتند و مردم به كارهاى تو همان گونه نظر مىكنند كه تو در امور زمامداران پيش از خود نظر مىكردى و همان را دربارهء تو خواهند گفت كه تو دربارهء آنها مىگفتى » ؛
( ثُمَّ اعْلَمْ يَا مَالِكُ ، أَنِّي قَدْ وَجَّهْتُكَ إِلَى بِلَادٍ قَدْ جَرَتْ عَلَيْهَا دُوَلٌ قَبْلَكَ ، مِنْ عَدْلٍ وَجَوْرٍ ، وَأَنَّ النَّاسَ يَنْظُرُونَ مِنْ أُمُورِكَ فِي مِثْلِ مَا كُنْتَ تَنْظُرُ فِيهِ مِنْ أُمُورِ الْوُلَاةِ قَبْلَكَ ، وَيَقُولُونَ