وصيت پيامبر شما هستند » و يا از باب تأكيد است كه آنها عين وصيتند ؛ مانند « زيد عدل » كه مىگوييم فلان كس عين عدالت است .
تعبير به « ظنّ » در جملهء
« حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُمْ ؛
تا آنجا كه ما گمان برديم آنها را به زودى در ارث شريك مىكند » يا براى تأكيد بر تكرار سفارش پيامبر به همسايگان است و يا به معناى حقيقى آن است كه به راستى ما گمان برديم آنقدر مقام همسايه والاست كه ممكن است شبيه خويشاوندان در ارث سهيم باشد .
به هر حال همسايگان در اسلام احترام خاصى دارند بر عكس آنچه امروز در دنياى مادى مىبينيم كه گاه دو نفر بيست سال همسايهء يكديگرند و كاملًا از يكديگر بىخبرند .
فلسفهء احترام به همسايه در اسلام روشن است ، زيرا اسلام دينى است كاملًا اجتماعى ؛ اجتماع خانواده ، اجتماع خويشاوندان ، اجتماع همسايگان ، اجتماع اهليك شهر و اجتماع يك ملت و هر كدام در اسلام جايگاه مخصوصى دارند و اگر واقعاً همسايگان در فكر يكديگر باشند و غمها و شادىها را ميان خود تقسيم كنند ، زندگى بسيار گواراتر خواهد شد و رنجها و دردها و مشكلات ، هيچ كس را از پا در نمىآورد . امروز اين همسايه مشكل دارد و بقيه براى حل مشكل به يارى او برمىخيزند ، فردا كه نوبت همسايهء ديگر مىشود نيز به همين ترتيب .
در حديث پرمعنايى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه فرمود :
« هَلْ تَدْرُونَ مَا حَقُّ الْجَارِ مَا تَدْرُونَ مِنْ حَقِّ الْجَارِ إِلَّا قَلِيلًا أَلَا لَايُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآْخِرِ مَنْ لَايَأْمَنُ جَارُهُ بَوَائِقَهُ فَإِذَا اسْتَقْرَضَهُ أَنْ يُقْرِضَهُ وَإِذَا أَصَابَهُ خَيْرٌ هَنَّأَهُ وَإِذَا أَصَابَهُ شَرٌّ عَزَّاهُ لَا يَسْتَطِيلُ عَلَيْهِ فِي الْبِنَاءِ يَحْجُبُ عَنْهُ الرِّيحَ إِلَّا بِإِذْنِهِ وَإِذَا اشْتَرَى فَاكِهَةً فَلْيُهْدِ لَهُ فَإِنْ لَمْ يُهْدِ لَهُ فَلْيُدْخِلْهَا سِرّاً وَلَا يُعْطِي صِبْيَانَهُ مِنْهَا شَيْئاً يُغَايِظُونَ صِبْيَانَهُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله الْجِيرَانُ ثَلَاثَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ لَهُ ثَلَاثَةُ حُقُوقٍ حَقُّ الْإِسْلَامِ وَحَقُّ الْجِوَارِ وَحَقُّ الْقَرَابَةِ وَمِنْهُمْ مَنْ لَهُ حَقَّانِ حَقُّ الْإِسْلَامِ وَحَقُّ الْجِوَارِ وَمِنْهُمْ مَنْ لَهُ حَقٌّ وَاحِدٌ الْكَافِرُ
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 273
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٧٣