شرح و تفسير هرگز چيزى از دنيا نيندوختم
امام عليه السلام براى بيدار ساختن عثمان بن حنيف و امثال او در اين بخش از نامهء خود به چند نكتهء مهم اشاره مىكند . نخست مىفرمايد : « آگاه باش ! هر مأمومى امام و پيشوايى دارد كه بايد به او اقتدا كند و از نور دانش او بهره گيرد » ؛
( أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَأْمُومٍ إِمَاماً ، يَقْتَدِي بِهِ وَيَسْتَضِيءُ بِنُورِ عِلْمِهِ ) .
اشاره به اينكه انسان در اين مسير پر پيچ و خم زندگى مادّى و معنوى نمىتواند يله و رها باشد ، بلكه يا بايد خودش با تمام شرايط لازم پيشواى خلق باشد يا از پيشواى شايستهاى پيروى كند و گر نه در اين بيابان هولناك زندگى به بيراهه خواهد افتاد و سرگردان مىشود .
آنگاه مىافزايد : « ( تو بايد به امام و پيشواى خود نگاه كنى ) بدان امام شما از دنيايش به دو جامهء كهنه و از غذاهايش به دو قرص نان قناعت كرده است » ؛
( أَلَا وَإِنَّ إِمَامَكُمْ قَدِ اكْتَفَى مِنْ دُنْيَاهُ بِطِمْرَيْهِ « 1 » ، وَمِنْ طُعْمِهِ بِقُرْصَيْهِ « 2 » ) .
معروف اين است كه آن دو جامه از كرباس و آن دو قرص نان از جوى ( سبوس ناگرفته بود ) كه خوارك روزانهء آن حضرت را تشكيل مىداد يكى را ظهر و ديگرى را شام ميل مىكرد . اين در واقع اقتدا به رسول خدا صلى الله عليه و آله بود كه پيشواى امام عليه السلام محسوب مىشد ، همانطور كه در حديث آمده است :
« إنَّ رَسُولَ اللَّه مَا اتَّخَذَ قَميصَين وَلَا إِزَارَيْن وَلَا زَوْجَيْنِ مِنَ النِّعَالِ ؛
پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله هرگز دو پيراهن و دو زيرجامه و دو جفت كفش براى خود تهيّه نكرد ( بلكه هميشه براى
هامش
( 1 ) . « طِمْر » به معناى جامهء كهنه است و در اصل از ريشهء « طَمْر » بر وزن « امر » گرفته شده كه به معناى پوشاندن است در اينجا امام عليه السلام آن را به صورت تثنيه آورده تا يكى اشاره به پيراهن و ديگرى به زيرجامه باشد .
( 2 ) . « قُرص » در اصل به معناى هر شىء گرد و مدورى است و لذا در مورد خورشيد و ماه به كار مىرود و نانهاى گرد و مدور را نيز به همين جهت قرص نان مىگويند و تثنيهء آن در عبارت امام عليه السلام اشاره به خوراك يك روز است ، زيرا بسيارى از مردم در آن زمان فقط دو بار در شبانه روز غذا مىخوردند .