تقسيم كار از مهمترين اصول مديريت است زيرا بدون آن غالبا افراد در انتظار ديگران مىنشينند و مسئوليتها را به گردن آنها مىاندازند و به هنگامى كه كار زمين مىماند در برابر مؤاخذهء كارفرما به اين عذر متوسل مىشوند كه ما گمان كرديم ديگران اين كار را انجام خواهند داد و اگر به ديگران گفته شود آنها هم همين عذر را مىآورند ؛ ولى هنگامى كه كارها و مسئوليتها تقسيم شود هر كسى مىداند در برابر كار خود مسئول است و در انجام آن سعى و تلاش مىكند .
اين توصيه نشان مىدهد كه امام عليه السلام به اصول مديريت كاملا توجّه داشته و فرزندش را به آن توصيه مىكند .
در زمان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نيز در جنگ و غير جنگ اين امر نمايان بود كه فردى را فرماندهء ميمنهء لشكر و فرد ديگرى را فرماندهء ميسره و فرد سومى را در قلب سپاه قرار مىداد و مسئوليتها را تعيين مىفرمود . براى جمعآورى زكات افراد خاصى مأموريت داشتند و براى كسب اطلاعات از وضع دشمنان افراد ديگرى مأموريت پيدا مىكردند و ادارهء امور بخشهاى كشور اسلام به افراد آگاه سپرده مىشد .
در دومين دستور مىفرمايد : « قبيله و خويشاوندانت را گرامى دار ، زيرا آنها پر و بال تواند كه به وسيلهء آنها پرواز مىكنى و اصل و ريشهء تواند كه به آنها باز مىگردى و دست و نيروى تو كه با آن ( به دشمن ) حمله مىكنى » ؛ ( وَ أَكْرِمْ عَشِيرَتَكَ ، فَإِنَّهُمْ جَنَاحُكَ الَّذِي بِهِ تَطِيرُ ، وَ أَصْلُكَ الَّذِي إِلَيْهِ تَصِيرُ ، وَ يَدُكَ الَّتِي بِهَا تَصُولُ ) . « 1 » امام عليه السلام در اين جمله خويشاوندان را به سه چيز تشبيه كرده كه هر كدام ناظر به مطلب خاصى است ؛ تشبيه به بال و پر ، تشبيه به بال و پر ، اصل و ريشه و تشبيه به دست .
تشبيه اوّل اشاره به پيشرفت و ترقى در سايهء كمكهاى آنهاست و تشبيه دوم
هامش
( 1 ) . « تصول » از ريشهء « صولة » بر وزن « دولة » به معناى حمله كردن گرفته شده است .