بخش بيست و نهم
وَ اجْعَلْ لِكُلِّ إِنْسَانٍ مِنْ خَدَمِكَ عَمَلًا تَأْخُذُهُ بِهِ ، فَإِنَّهُ أَحْرَى أَلَّا يَتَوَاكَلُوا فِي خِدْمَتِكَ وَ أَكْرِمْ عَشِيرَتَكَ ، فَإِنَّهُمْ جَنَاحُكَ الَّذِي بِهِ تَطِيرُ ، وَ أَصْلُكَ الَّذِي إِلَيْهِ تَصِيرُ ، وَ يَدُكَ الَّتِي بِهَا تَصُولُ .
ترجمه
براى هر يك از خدمتگذارانت كار معينى قرار ده كه او را در برابر آن مسئول بدانى ؛ زيرا اين سبب مىشود كه آنها كارهاى تو را به يكديگر وا نگذارند ( و از زير بار مسئوليت شانه تهى نكنند ) قبيله و خويشاوندانت را گرامى دار ، زيرا آنها پر و بال توند كه به وسيلهء آنها پرواز مىكنى و اصل و ريشهء تواند كه به آنها باز مىگردى و دست و نيروى تو كه با آن ( به دشمن ) حمله مىكنى .
شرح و تفسير تقسيم مسئوليتها
در اين بخش از وصيّتنامه امام عليه السلام دو دستور مهم در زمينهء مديريت و تعاون به فرزند دلبندش - و در واقع به همهء انسانها به عنوان پدرى دلسوز - مىدهد .
نخست مىفرمايد : « براى هر يك از خدمتگذارانت كار معينى قرار ده كه او را در برابر آن مسئول بدانى ، زيرا اين سبب مىشود آنها كارهاى تو را به يكديگر وا نگذارند ( و از زير بار مسئوليت شانه تهى نكنند ) » ؛ ( وَ اجْعَلْ لِكُلِّ إِنْسَانٍ مِنْ خَدَمِكَ عَمَلًا تَأْخُذُهُ بِهِ ، فَإِنَّهُ أَحْرَى أَلَّا يَتَوَاكَلُوا « 1 » فِي خِدْمَتِكَ ) .
هامش
( 1 ) . « يتواكلوا » از ريشهء « تواكل » و « وكالت » گرفته شده و « تواكل » آن است كه هر كسى كار خود را به ديگرى بگذارد و شانه از آن تهى كند .