الْمُضْعِفُونَ » ؛ آنچه به عنوان ربا مىپردازيد تا در اموال مردم فزونى يابد ، نزد خدا فزونى نخواهد يافت ؛ و آنچه را بعنوان زكات مىدهيد و تنها رضاى خدا را مىطلبيد ( مايهء بركت و فزونى است و ) كسانى كه چنين مىكنند داراى پاداش مضاعفاند » . « 1 »
حضرت در بيست و چهارمين توصيه مىفرمايد : « نه در كمككارِ پست خيرى است و نه در دوستِ متهم » ؛ ( لَا خَيْرَ فِي مُعِينٍ مَهِينٍ « 2 » ، وَ لَا فِي صَدِيقٍ ظَنِينٍ ) . « 3 » زيرا هر گاه فرد پستى انسان را يارى كند غالباً توأم با منت است اضافه بر اين شخصيت انسان در نظر مردم پايين مىآيد ، زيرا فرد پستى در يارى او است و دوست متهم هر چند حق دوستى را ادا كند سبب متهم شدن انسان و آبرو ريزى او مىشود و اينجاست كه بايد عطايش را به لقايش بخشيد .
در بيست و پنجمين توصيه مىفرمايد : « تا روزگار در اختيار توست به آسانى از آن بهره گير » ؛ ( سَاهِلِ « 4 » الدَّهْرَ مَا ذَلَّ لَكَ قَعُودُهُ ) .
اشاره به اينكه ممكن است چنين فرصتى هميشه به دست نيايد . اين احتمال نيز در تفسير اين جمله وجود دارد كه هر گاه روزگار با تو مدارا كند تو هم آسان بگير و مدارا كن و به گفتهء شاعر :
اذا الدهر اعطاك العنان فسر به * رويدا و لا تعنف فيصبح شامسا
هنگامى كه روزگار زمام خود را در اختيار تو بگذارد آرام با او حركت كن و فشار مياور كه ممكن است چموش و سركش شود .
در بيست و ششمين توصيه مىفرمايد : « هيچ گاه نعمتى را كه دارى به خاطر اينكه بيشتر به دست آورى به خطر مينداز » ؛ ( وَ لَا تُخَاطِرْ بِشَيْءٍ رَجَاءَ أَكْثَرَ مِنْهُ ) .
هامش
( 1 ) . روم ، آيهء 39 .
( 2 ) . « مهين » به معناى پست و حقير و ضعيف از ريشهء « مهانة » گرفته شده است .
( 3 ) . « ظنين » به معناى شخص متهم است از ريشهء « ظنّ » به معناى گمان گرفته شده و معناى اسم مفعولى دارد .
( 4 ) . « ساهل » امر از ريشهء « مساهلة » به معناى مدارا كردن است .