بزرگ باقى مىماند و با همان حال از دنيا مىرود .
به گفتهء مرحوم مغنيه در شرح نهجالبلاغهء ، عُجب و خودپسندى همانند شراب است ؛ هر دو انسان را مست مىكند و انسان مست همچون ديوانگان است كه بايد از او فرار كرد .
در قرآن مجيد و روايات اسلامى ، در نكوهش عُجب و خودپسندى نكتههاى فراوانى آمده است از جمله در آيهء 8 سورهء فاطر مىخوانيم : « أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَناً فَإِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدِى مَنْ يَشاءُ فَلا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَراتٍ إِنَّ اللَّهَ عَليمٌ بِما يَصْنَعُونَ » ؛ آيا كسى كه زشتى عملش ( بر اثر عُجب و خودپسندى و هواى نفس ) براى او آراسته شده و آن را زيبا مىبيند ( همانند كسى است كه واقع را مىيابد ) ؟ ! خداوند هر كس را بخواهد ( و سزاوار باشد ) گمراه مىسازد و هر كس را بخواهد ( و شايسته ببيند ) هدايت مىكند پس جانت به سبب تأسف بر آنان از دست نرود ؛ خداوند به آنچه انجام مىدهند داناست » .
در سخنان امير مؤمنان على عليه السلام تعبيرات عجيبى دربارهء عُجب و خودپسندى ديده مىشود ؛ در يك جا مىفرمايد : « العُجب آفة الشَرَف ؛ خودپسندى آفت شرف انسان است » « 1 » و در جاى ديگر مىفرمايد : « آفة اللب العُجب ؛ آفت عقل ، عُجب است » « 2 » و باز مىفرمايد : « العُجب يُفْسِدُ العَقْلَ ؛ عُجب عقل انسان را فاسد مىكند » « 3 » و در جاى ديگر : « ثَمَرَةُ العُجْبِ البَغْضَاءُ ؛ نتيجهء خودپسندى آن است كه مردم دشمن انسان مىشوند » « 4 » و بالاخره در جاى ديگر مىفرمايد : « العُجْبُ رَأْسُ الحِمَاقَةِ ؛ خودپسندى سرآغاز حماقت است » . « 5 »
هامش
( 1 ) . غررالحكم ، ص 309 ، ح 7103 .
( 2 ) . همان مدرك ، ص 65 ، ح 848 .
( 3 ) . همان مدرك ، ح 846 .
( 4 ) . همان مدرك ، ص 309 ، ح 7106 .
( 5 ) . همان مدرك ، ح 7096 .