بخش پانزدهم
يَا بُنَيَّ اجْعَلْ نَفْسَكَ مِيزَاناً فِيمَا بَيْنَكَ وَ بَيْنَ غَيْرِكَ ، فَأَحْبِبْ لِغَيْرِكَ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ ، وَ اكْرَهْ لَهُ مَا تَكْرَهُ لَهَا ، وَ لَا تَظْلِمْ كَمَا لَا تُحِبُّ أَنْ تُظْلَمَ ، وَ أَحْسِنْ كَمَا تُحِبُّ أَنْ يُحْسَنَ إِلَيْكَ ، وَ اسْتَقْبِحْ مِنْ نَفْسِكَ مَا تَسْتَقْبِحُهُ مِنْ غَيْرِكَ ، وَ ارْضَ مِنَ النَّاسِ بِمَا تَرْضَاهُ لَهُمْ مِنْ نَفْسِكَ ، وَ لَا تَقُلْ مَا لَا تَعْلَمُ ، وَ إِنْ قَلَّ مَا تَعْلَمُ وَ لَا تَقُلْ مَا لَا تُحِبُّ أَنْ يُقَالَ لَكَ .
ترجمه
پسرم ! خويشتن را معيار و مقياس قضاوت بين خود و ديگران قرار ده . براى ديگران چيزى را دوست دار كه براى خود دوست مىدارى و براى آنها نپسند آنچه را براى خود نمىپسندى . به ديگران ستم نكن همان گونه كه دوست ندارى به تو ستم شود . به ديگران نيكى كن چنان كه دوست دارى به تو نيكى شود . آنچه را براى ديگران قبيح مىشمرى براى خودت نيز زشت شمار . و براى مردم راضى شو به آنچه براى خود از سوى آنان راضى مىشوى . آنچه را كه نمىدانى مگو ، اگر چه آنچه مىدانى اندك باشد ، و آنچه را دوست ندارى دربارهء تو بگويند ، دربارهء ديگران مگو .
شرح و تفسير يكسان نگرى منافع خويش و ديگران
امام عليه السلام در اين فقره از وصيّتنامهء پربارش نخست به يكى از مهمترين اصول اخلاق انسانى اشاره كرده مىفرمايد : « پسرم خويشتن را معيار و مقياس قضاوت