بخش هشتم
أَيْ بُنَيَّ ، إِنِّي وَ إِنْ لَمْ أَكُنْ عُمِّرْتُ عُمُرَ مَنْ كَانَ قَبْلِي ، فَقَدْ نَظَرْتُ فِي أَعْمَالِهِمْ ، فَكَّرْتُ فِي أَخْبَارِهِمْ ، وَ سِرْتُ فِي آثَارِهِمْ ، حَتَّى عُدْتُ كَأَحَدِهِمْ ؛ بَلْ كَأَنِّي بِمَا انْتَهَى إِلَيَّ مِنْ أُمُورِهِمْ قَدْ عُمِّرْتُ مَعَ أَوَّلِهِمْ إِلَى آخِرِهِمْ ، فَعَرَفْتُ صَفْوَ ذَلِكَ مِنْ كَدَرِهِ ، وَ نَفْعَهُ مِنْ ضَرَرِهِ ، فَاسْتَخْلَصْتُ لَكَ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ نَخِيلَهُ ، وَ تَوَخَّيْتُ لَكَ جَمِيلَهُ ، وَ صَرَفْتُ عَنْكَ مَجْهُولَهُ ، وَ رَأَيْتُ حَيْثُ عَنَانِي مِنْ أَمْرِكَ مَا يَعْنِي الْوَالِدَ الشَّفِيقَ ، وَ أَجْمَعْتُ عَلَيْهِ مِنْ أَدَبِكَ أَنْ يَكُونَ ذَلِكَ وَ أَنْتَ مُقْبِلُ الْعُمُرِ وَ مُقْتَبَلُ الدَّهْرِ ، ذُو نِيَّةٍ سَلِيمَةٍ ، وَ نَفْسٍ صَافِيَةٍ .
ترجمه
پسرم ! گر چه من به اندازهء همهء كسانى كه پيش از من مىزيستند عمر نكردهام اما در رفتار آنها نظر افكندم و در اخبارشان تفكر نمودم و در آثار بازماندهء از آنان به سير و سياحت پرداختم تا بدانجا كه ( بر اثر اين آموزشها ) همانند يكى از آنها شدم بلكه گويى بر اثر آنچه از تاريخشان به من رسيده با همهء آنها از اوّل تا آخر بودهام ( من همهء اينها را بررسى كردم سپس ) قسمت زلال و مصفاى آن را از بخش كدر و تيره باز شناختم و سود و زيانش را دانستم آن گاه از ميان تمام آنها از هر امرى گُزيدهاش را براى تو برگرفتم و از ميان ( زشت و زيباى ) آنها زيبايش را براى تو انتخاب نمودم و مجهولاتش را از تو دور داشتم و همان گونه كه يك پدر مهربان بهترين نيكىها را براى فرزندش مىخواهد من نيز صلاح ديدم كه تو را به اين وسيله تربيت كنم و همت خود را بر آن گماشتم چرا كه عمر تو رو به پيش است و روزگارت رو به جلو و داراى نيتى سالم و روحى باصفا هستى .