برنامههاى سعادت در آن هست و در خود قرآن به آن اشاره شده است :
« وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَميعاً وَ لا تَفَرَّقُوا » ؛ و همگى به ريسمان خدا ( قرآن ، و هر گونه وحدت الهى ) ، چنگ زنيد و پراكنده نشويد » . « 1 »
مىدانيم براى حبل اللَّه در آيهء شريفهء مزبور معانى بسيارى ذكر كردهاند ؛ بعضى از مفسران آن را اشاره به قرآن ، بعضى اشاره به اسلام و بعضى گفتهاند كه منظور خاندان پيغمبر و اهلبيت عليهم السلام است ولى در ميان اين تفاسير اختلافى نيست ، زيرا « حبل اللَّه » به معناى ارتباط با خداست كه تمام اينها را شامل مىشود .
و به همين دليل امام عليه السلام در ادامهء اين سخن مىفرمايد : « و كدام وسيله مىتواند ميان تو و خداوند مطمئنتر از حبل اللَّه باشد اگر به آن چنگ زنى و دامان آن را بگيرى » ؛ ( وَ أَيُّ سَبَبٍ أَوْثَقُ مِنْ سَبَبٍ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ اللَّهِ إِنْ أَنْتَ أَخَذْتَ بِهِ ) .
تعبير به حبل ( ريسمان و طناب ) اشاره به اين است كه انسان بدون تربيت الهى در قعر چاه طبيعت گرفتار است ، ريسمانى محكم لازم است كه به آن چنگ زند و از آن چاه در آيد و اين ريسمان همان قرآن و اسلام و عترت است .
دربارهء تقوا و اهميت و حقيقت و آثار آن در خطبهء 157 ، جلد 6 صفحهء 172 به بعد و خطبهء 161 ، صفحهء 274 به بعد بحث شده است .
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيهء 103 .