محمد بن ابىبكر به او گفتند : فردى را به بصره بفرست تا آنجا را نيز از تحت حكومت على عليه السلام خارج سازد . معاويه اين پيشنهاد را پذيرفت و با عمرو عاص مشورت كرد او نيز روى موافق نشان داد سرانجام يكى از فرماندهان لشكر خود ، به نام ابن حضرمى را روانهء بصره كرد و اين در حالى بود كه عبداللَّه بن عباس والى بصره براى تسليت به امير مؤمنان عليه السلام در مورد شهادت محمد بن ابىبكر به كوفه رفته بود و زياد بن ابيه را به جاى خود گماشته بود . معاويه به ابن حضرمى دستور داده بود كه از احساسات خونخواهى عثمان و كينهاى كه گروهى از جنگ جمل در دل داشتند بهرهگيرى كند و از قبايل مختلف بصره براى اين هدف بهرهگيرى نمايد .
عبداللَّه بن عباس به سرعت به بصره برگشت و جريان فتنه را براى امام عليه السلام گزارش داد . امام عليه السلام يكى از مردان خود را به نام اعيَن كه در بصره نفوذ داشت مأمور كرد تا به بصره برود و مردم را از اطراف ابن حضرمى پراكنده سازد . اعين تا حد زيادى در كار خود موفق شد ؛ ولى چون به دست گروهى از خوارج به شهادت رسيد و خبر شهادت او به امام عليه السلام و اصل گشت امام عليه السلام فرد نافذ الكلمهء ديگرى را به نام جارية بن قدامه همراه نامهء مورد بحث كه در واقع تهديدى است براى شورشيان و متمردان بصره ، به سوى بصره گسيل داشت و دستور داد نامه را براى عموم مردم بخواند . آنچه در نهجالبلاغه آمده تنها بخشى از اين نامه است .
مخالفان امام عليه السلام پس از يك درگيرى شديد شكست خوردند و ابن حضرمى در خانهاى پناهنده شد . جاريه دستور داد خانه را آتش زدند . ابن حضرمى و هفتاد نفر از طرفدارانش هلاك شدند و فتنه خاموش شد . « 1 »
هامش
( 1 ) . الغارات ، ج 2 ، ص 373 - 412 .